Giáo án điện tử ngữ văn 10 chân trời tiết: Đọc mở rộng thể loại - Buổi học cuối cùng

ĐỌC MỞ RỘNG THỂ LOẠI: BUỔI HỌC CUỐI CÙNG

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC MỚI

KHỞI ĐỘNG

GV cho HS nghe một đoạn bài hát Thương ca tiếng Việt:  https://www.youtube.com/watch?v=0m-UM6KlMoM

GV đặt câu hỏi, huy động kiến thức đã có của HS: Theo em việc gìn giữ tiếng nói ngôn ngữ của một dân tộc có ý nghĩa gì?

TÊN BÀI HỌC, NỘI DUNG BÀI HỌC

ĐỌC MỞ RỘNG THỂ LOẠI: BUỔI HỌC CUỐI CÙNG

Nội dung bài học

1. Tìm hiểu chung
2. Tác giả
3. Tác phẩm
4. Đọc văn bản
5. Đọc hiểu văn bản
6. Khung cảnh trước lúc bắt đầu buổi học
7. Khung cảnh buổi học

• Tổng kết

1. Nội dung
2. Nghệ thuật

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1. Tìm hiểu chung

Câu hỏi:

- GV yêu cầu HS đọc phần Thông tin tác giả, tác phẩm trong SGK.

- GV đặt câu hỏi: Nêu hoàn cảnh ra đời văn bản?

1. Tác giả

- An-phông- xơ Đô- đê (1840-1897), nhà văn Pháp

- Tác giả của nhiều tập truyện nổi tiếng.

2. Tác phẩm

- Kết thúc chiến tranh Pháp - Phổ (1870 - 1871), nước Pháp thua trận, hai vùng An-dát và Lo-ren của Pháp bị nhập vào nước Phổ. Các trường học thuộc hai vùng này bị bắt bỏ tiếng Pháp, chuyển sang học tiếng Đức. Truyện viết về buổi học tiếng Pháp cuối cùng của các em học sinh vùng An-dát.

3. Đọc văn bản

Câu hỏi:

- GV yêu cầu HS tóm tắt sự việc chính của truyện và chia bố cục, chỉ ra ngôi kể và tác dụng.

- GV đặt câu hỏi: Em hãy nêu cách hiểu của em về nhan đề Buổi học cuối cùng

Trả lời:

- Ngôi kể: ngôi thứ nhất (theo lời kẻ của cậu bé Phrăng)

à Cách kể theo ngôi thứ nhất làm tăng tính chân thực của câu chuyện. Vì nhân vật kể chuyện là người trong cuộc, trực tiếp chứng kiến từ đầu đến cuối. Tâm trạng của nhân vật Phrăng qua đó cũng được thể hiện một cách chân thành, sâu sắc.

- Bố cục:

+ Phần 1 (Từ đầu tới mà “vắng mặt em”): Khung cảnh trước buổi học

+ Phần 2 (Tiếp  đến “cuối cùng này”):  Diến biến buổi học cuối cùng

+ Phần 3 (còn lại): Khung cảnh kết thúc buổi học

1. Đọc hiểu văn bản
2. Khung cảnh trước lúc bắt đầu buổi học

Câu hỏi:

- GV yêu cầu HS đọc phần (1) của văn bản và trả lời câu hỏi:

+ Tìm những chi tiết miêu tả quang cảnh thiên nhiên.

+ Cậu bé Phrăng cảm nhận thấy sự khác lạ ở người dân và không khí lớp học như thế nào? Điều đó gợi ra cho em suy nghĩ gì?

Trả lời:

Khung cảnh:

+ Trời ấm áp.

+ Sáo hót ven rừng.

è Quang cảnh tươi sáng, đẹp đẽ, thích hợp để dạo chơi. Khung cảnh như đang mời gọi Phrăng.

- Có nhiều người đang tập trung trước bảng cáo thị ở trụ sở xã – nơi truyền đi những tin tức chẳng lành

=> Dấu hiệu báo một điều không mong muốn sắp xảy đến.

- Không khí lớp học:

+ Thông thường: ồn ào tiếng đọc bài, tiếng gõ thước của thầy giáo.

+ Hôm đó: lặng im, mọi người ngồi vào chỗ, thầy Ha-men thật dịu dàng.

=> Sự khác thường ở trụ sở xã và  không khí lớp học báo hiệu những biến cố sắp xảy ra.

2. Khung cảnh buổi học

Câu hỏi:

- GV giao nhiệm vụ và đặt câu hỏi cho HS, yêu cầu HS làm việc theo nhóm:

+ Trong buổi học cuối cùng thầy Ha Men được miêu tả như thế nào? Tại sao thầy lại ăn mặc đẹp như vậy?

+ Tìm các chi tiết thể hiện thái độ và lời nói của thầy ra sao?

+ Em hiểu câu nói của thầy Ha-men  như thế nào?

+ Em nhận thấy trong phút cuối buổi học có những âm thanh nào? Em có suy nghĩ gì về 3 thứ âm thanh ấy?

+ Thầy viết “ Nước Pháp muôn năm” tô đậm trên bảng thể hiện điều gì?

Trả lời:

1. Nhân vật thầy Ha-men

- Trang phục:

+ Mặc chiếc áo rơ-đanh-gốt màu xanh lục, diềm lá sen gấp nếp mịn.

+ Đội cái mũ tròn bằng lụa đen thêu.

à Trang phục đẹp đẽ, trang trọng nhằm tôn vinh buổi học cuối cùng.