Giáo án NLS Địa lí 7 kết nối Bài 16: Đặc điểm tự nhiên Trung và Nam Mỹ

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 16: ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN TRUNG VÀ NAM MỸ

I. MỤC TIÊU 

1. Kiến thức

• Trình bày được sự phân hóa tự nhiên theo chiều đông – tây, theo chiều bắc – nam và theo chiều cao (trên dãy núi An-đét).
• Biết sử dụng các bản đồ để xác định phạm vi, các khu vực địa hình, các đới và kiểu khí hậu,…

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô. 
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động học tập. 

Năng lực địa lí: 

• Năng lực tìm hiểu Địa lí: sử dụng công cụ địa lí.
• Năng lực nhận thức Địa lí: năng lực nhận thức thế giới theo quan điểm không gian, giải thích hiện tượng và quá trình địa lí tự nhiên.
• Năng lực vận dụng kĩ năng Địa lí: vận dụng những kiến thức về đặc điểm tự nhiên Trung và Nam Mỹ vào những tình huống cần thiết trong cuộc sống.

Năng lực số (NLS):

• [1.1.TC1c]: Giải thích được cách truy cập và điều hướng các kết quả tìm kiếm (Tìm kiếm thông tin về khí hậu/địa hình trên các trang địa lý uy tín).
• [3.1.TC1a]: Tạo và chỉnh sửa được nội dung số ở các định dạng khác nhau (Tạo sơ đồ tư duy trên phần mềm MindMap/Canva).
• [5.2.TC1b]: Chọn được các công cụ số thông thường để giải quyết nhu cầu (Sử dụng Google Earth để thám hiểm địa hình 3D).
• [6.1.TC1b]: Nhớ lại được các ứng dụng đơn giản của AI trong cuộc sống hàng ngày (Nhận diện vai trò của AI trong giám sát rừng Amazon).

3. Phẩm chất

• Có ý thức bảo vệ thiên nhiên.
• Yêu khoa học, ham học hỏi, tìm tòi.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 7. 
• Bản đồ tự nhiên châu Mỹ
• Bản đồ các đới và kiểu khí hậu ở Trung và Nam Mỹ.
• Phiếu học tập.
• Một số hình ảnh về thiên nhiên ở Trung và Nam Mỹ.
• Máy tính, máy chiếu.
• Phần mềm Google Earth Pro, tài khoản Chatbot AI (ChatGPT/Gemini), phần mềm tạo sơ đồ tư duy (Xmind/Canva).
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Lịch sử và Địa lí 7. 
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến tự nhiên Trung và Nam Mỹ (nếu có).
• Dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV. 
• Thiết bị thông minh (điện thoại/máy tính bảng) cài sẵn app Google Earth.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: 

- Cung cấp thông tin, tạo kết nối cho HS với nội dung bài học. 

- Tạo hứng thú, kích thích trí tò mò của người học.

b. Nội dung: 

- Khu vực Trung và Nam Mỹ gồm Trung Mỹ, các đảo, quần đảo trong vùng biển Ca-ri-bê và toàn bộ lục địa Nam Mỹ. Đây là khu vực có thiên nhiên đa dạng. 

- Hãy nêu một số hiểu biết của em về khu vực Trung và Nam Mỹ.

c. Sản phẩm học tập: HS dựa vào hiểu biết của bản thân để đưa ra câu trả lời. HS không nhất thiết phải trả lời đúng. 

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

-  GV cho HS quan sát bản đồ châu Mỹ và đặt câu hỏi gợi mở cho HS: 

+ Khu vực Trung và Nam Mỹ trải dài từ vĩ độ nào đến vĩ độ nào?

+ Em biết những quốc gia nào thuộc khu vực Trung và Nam Mỹ?

+ Theo em, những quốc gia đó có khí hậu như thế nào?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS dựa vào các kiến thức đã học để trả lời các câu hỏi của GV.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện một số HS đưa ra ý kiến của mình.

+ Khu vực Trung và Nam Mỹ trải dài từ khoảng vỹ tuyến 15 độ B đến vùng cực Nam.

+ Một số quốc gia thuộc khu vực Trung và Nam Mỹ: Mê-hi-cô, Argentina, Bolivia, Brasil, Chile, Colombia, Ecuador,…

+ Các quốc gia như Colombia, Mê-hi-cô, Brasil,…có khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều.

- HS khác nhận xét, có thể nêu ý kiến khác.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Khu vực Trung và Nam Mỹ gồm Trung Mỹ, các đảo, quần đảo trong vùng biển Ca-ri-bê và toàn bộ lục địa Nam Mỹ. Đây là khu vực có thiên nhiên đa dạng với khu rừng nhiệt đới A-ma-zôn rộng lớn nhất thế giới. Để biết thêm những kiến thức về đặc điểm tự nhiên khu vực Trung và Nam Mỹ, chúng ta hãy cùng tìm hiểu trong bài hôm nay - Bài 16: Đặc điểm tự nhiên Trung và Nam Mỹ.

 2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Sự phân hóa theo chiều bắc – nam

a. Mục tiêu: 

- Trình bày được sự phân hoá tự nhiên theo chiều bắc - nam ở Trung và Nam Mỹ.

- Biết sử dụng bản đồ để xác định vị trí của các đới thiên nhiên.

b. Nội dung: 

- GV cho HS đọc thông tin trong mục mục 1 (SGK tr.149) và quan sát bản đồ Hình 2 (SGK tr.150);

- HS trình bày sự phân hoá thiên nhiên theo chiều bắc - nam ở Trung và Nam Mỹ.

c. Sản phẩm học tập: HS trình bày và ghi được vào vở sự phân hóa thiên nhiên theo chiều bắc – nam ở Trung và Nam Mỹ.

d. Tổ chức hoạt động :

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2: Sự phân hóa theo chiều đông – tây

a. Mục tiêu: 

- Trình bày được sự phân hoá tự nhiên theo chiều đông - tây ở Trung và Nam Mỹ.

- Biết sử dụng bản đồ để xác định phạm vi, các khu vực địa hình. 

b. Nội dung: 

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, đọc thông tin và quan sát hình ảnh trong mục 2 (SGK tr.150-151);

- HS trình bày sự phân hóa tự nhiên theo chiều đông – tây ở Trung và Nam Mỹ.

c. Sản phẩm học tập: HS trình bày được các đặc điểm đô thị hóa ở Bắc Mỹ.

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 3: Sự phân hóa thiên nhiên theo chiều cao

a. Mục tiêu: 

- Trình bày được phân hóa tự nhiên theo chiều cao trên dãy núi An-đét.

b. Nội dung: 

- GV cho HS làm việc theo tổ, dựa vào thông tin trong mục 3 và hình 4 (SGK tr.151), HS thực hiện các nhiệm vụ thông qua phiếu bài tập:

+ Kể tên các đai thực vật theo chiều cao của sườn đông An-đét qua lãnh thổ Pê-ru.

+ Cho biết các đai thực vật được phân bố theo độ cao như thế nào?

c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành phiếu bài tập về sự phân hóa tự nhiên theo chiều cao trên dãy núi An-đét.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: 

- Củng cố về đặc điểm tự nhiên ở Trung và Nam Mỹ.

b. Nội dung: 

- GV chia lớp thành 3 nhóm:

+ Nhóm 1: Trình bày đặc điểm địa hình của khu vực Trung và Nam Mỹ.

+ Nhóm 2: Trình bày đặc điểm khí hậu khu vực Trung và Nam Mỹ.

+ Nhóm 3: Trình bày các đới thiên nhiên của khu vực Trung và Nam Mỹ.

- Các nhóm hoàn thành bài tập dưới dạng sơ đồ tư duy.

c. Sản phẩm học tập: Các nhóm trình bày được các đặc điểm tự nhiên của khu vực Trung và Nam Mỹ bằng sơ đồ tư duy.

d. Tổ chức hoạt động:

Nhiệm vụ 1: Vẽ sơ đồ tư duy

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, mỗi nhóm chọn một chủ đề để thảo luận, sau đó, vẽ sơ đồ tư duy phần kiến thức cần ghi nhớ.

+ Nhóm 1: Trình bày đặc điểm địa hình của khu vực Trung và Nam Mỹ.

+ Nhóm 2: Trình bày đặc điểm khí hậu khu vực Trung và Nam Mỹ.

+ Nhóm 3: Trình bày các đới thiên nhiên của khu vực Trung và Nam Mỹ.

- GV khuyến khích sử dụng phần mềm/ứng dụng vẽ sơ đồ tư duy (Xmind, Canva, MindMeister).

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- [3.1.TC1a]: HS tạo nội dung số (sơ đồ tư duy) kết hợp văn bản và hình ảnh để hệ thống hóa kiến thức.

- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần thiết.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm trình bày sơ đồ tư duy của nhóm mình.

- Sản phẩm Sơ đồ tư duy tùy thuộc vào sự sáng tạo của HS. Nội dung sơ đồ cần đảm bảo trình bày cô đọng các kiến thức đã học.

Ví dụ:

- Các nhóm khác quan sát và nhận xét, đánh giá theo thang điểm sau:

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét công việc của HS.

- GV tham khảo bảng đánh giá lẫn nhau của HS, cho điểm và chốt lại kiến thức.

Nhiệm vụ 2: Chơi trò chơi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.

- GV cung cấp mã phòng thi.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:

Câu 1. Đặc điểm của đới khí hậu xích đạo là gì?

A. Nóng ẩm quanh năm 

B. Một năm có hai mùa (mùa mưa và mùa khô) rõ rệt

C. Nóng, lượng mưa giảm dần từ đông sang tây

D. Lạnh lẽo, lượng mưa thấp.

Câu 2. Đồng cỏ có ở độ cao bao nhiêu?

A. 0 – 1000m

B. 1000 – 2000m

C. 3000 – 4000m

D. 5300 – 6500m

Câu 3. …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS sử dụng thiết bị di động truy cập, hoàn thành bài tập trong thời gian 5 phút.

- GV quan sát, hỗ trợ HS khi cần thiết.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét công việc của HS, chốt lại kiến thức.

[5.3.TC1b]: HS tham gia vào quá trình xử lý nhận thức (trả lời câu hỏi) thông qua công cụ số (Quizizz/Kahoot) để giải quyết vấn đề ôn tập kiến thức.

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: 

- Phát triển năng lực tìm hiểu Địa lí, vận dụng kiến thức, kĩ năng Địa lí vào cuộc sống, năng lực tự chủ và tự học.

- Nâng cao khả năng tìm hiểu kiến thức thông qua sách, báo, internet phục vụ học tập. 

b. Nội dung: 

Sưu tầm thông tin về kênh đào Pa-na-ma.

c. Sản phẩm học tập: Những thông tin, hình ảnh HS sưu tầm được về kênh đào Pa-na-ma.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..