Giáo án NLS Lịch sử 6 kết nối Bài 19: Vương quốc Chăm-pa từ thế kỉ II đến thế kỉ X
Giáo án NLS Lịch sử 6 kết nối tri thức Bài 19: Vương quốc Chăm-pa từ thế kỉ II đến thế kỉ X. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn Lịch sử 6.
Xem: => Giáo án tích hợp NLS Lịch sử 6 kết nối tri thức
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 19: VƯƠNG QUỐC CHĂM-PA TỪ THẾ II ĐẾN THẾ KỈ X
I. MỤC TIÊU
1. Mức độ, yêu cầu cần đạt
- Mô tả được sự thành lập, quá trình ra đời và phát triển của Vương quốc Chăm-pa.
- Trình bày được những nét chính về tổ chức xã hội và kinh tế của Chăm-pa.
- Nhận biết được một số thành tựu tiêu biểu của Vương quốc Chăm-pa trong lịch sử.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Tự chủ và tự học: Chủ động tìm kiếm hình ảnh/video 360 độ về Thánh địa Mỹ Sơn trên Internet.
- Giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm và chia sẻ kết quả tìm kiếm qua nhóm Zalo hoặc Padlet.
Năng lực riêng:
- Biết khai thác và phân tích được thông tin của một số tư liệu lịch sử trong bài học dưới sự hướng dẫn của GV.
- Biết tìm kiếm, sưu tầm được tư liệu để phục vụ cho bài học và thực hiện các hoạt động thực hành, vận dụng.
Năng lực số:
- 1.1.TC1a: Sử dụng được công cụ tìm kiếm thông dụng (Google) để xác định thông tin, hình ảnh theo từ khóa đơn giản.
- 1.1.TC1b: Vận hành được các tính năng cơ bản của phần mềm/ứng dụng (Google Maps, xem ảnh, Quizizz) để hỗ trợ học tập.
- 1.2.TC1a: Chọn lọc được thông tin/hình ảnh phù hợp từ nguồn dữ liệu số để minh họa cho bài học.
- 2.1.TC1a: Biết chia sẻ sản phẩm học tập (ảnh chụp, thông điệp bảo tồn) qua nhóm lớp hoặc không gian mạng chung.
3. Phẩm chất
- Bồi dưỡng tinh thần quý trọng, có ý thức bảo vệ đối với những thành tựu và di sản văn hóa của Chăm-pa để lại trong lịch sử.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK, KHBD.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Lược đồ vương quốc Chăm-pa phóng to.
- Một số video về văn hóa Chăm-pa.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
- Học liệu số: Lược đồ Chăm-pa (file ảnh), Video tham quan ảo Mỹ Sơn, Link bài tập Quizizz, Padlet.
2. Đối với học sinh
- SGK.
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học.
- Dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV yêu cầu HS quan sát Hình 1 – SGK tr.80 và trả lời câu hỏi: Dưới đây là đài thờ Trà Kiệu, một kiệt tác điêu khắc Chăm-pa (thế kỉ IX). Hình ảnh này gợi cho em suy nghĩ gì về trình độ kĩ thuật cũng như đời sống văn hoá của cư dân Chăm-pa xưa?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS xem video và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu câu trả lời trong video AI.
- GV mời HS trả lời câu hỏi: Hình ảnh đài thờ Trà Kiệu một kiệt tác điêu khắc Chăm-pa (thế kỉ IX) gợi cho em suy nghĩ về trình độ kĩ thuật cũng như đời sống văn hoá của cư dân Chăm-pa xưa: chịu ảnh hưởng của điêu khắc Ấn Độ nhưng điêu khắc Chăm-pa vẫn có những tính độc đáo riêng. Nhấn mạnh hình tượng tiên nữ đang múa. Nghệ thuật điêu khắc mang tính ấn tượng nhiều hơn là tả thực, tạo nên vẻ đẹp độc đáo của nghệ thuật điêu khắc của Chăm-pa.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
- GV dẫn dắt vào bài học: Các em đã từng nhìn thấy hoặc nghe nhắc đến quần thể tháp Chăm ở Thánh địa Mĩ Sơn hay nghe các bài hát Tiếng trống Pa-ra-nưng, Mưa bay tháp cổ chưa? Điểm chung của di tích quần thể tháp Chăm và những bài hát này đều nhắc đến những đặc điểm nổi bật nhất về văn hóa xã hội, con người dân tộc Chăm. Ngược dòng lịch sử, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về quá trình hình thành, hoạt động kinh tế xã hội cũng như các thành tựu nổi bật của người Chăm tư xa xưa trong bài học ngày hôm nay – Bài 19: Vương quốc Chăm-pa từ thế kỉ II đến thể kỉ X.
[1.1.TC1.b: Thao tác thành thạo (truy cập, nhập liệu) trên ứng dụng tương tác trực tuyến để tham gia hoạt động khởi động.
2.1.TC1a: HS sử dụng thiết bị cá nhân để gửi phản hồi tức thời lên hệ thống trình chiếu của lớp học.]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Quá trình hình thành và bước đầu phát triển của Vương quốc Chăm-pa
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS thấy được những nét nổi bật về điều kiện tự nhiên của dải đất miền Trung; xác định được trên lược đồ không gian sinh sống, tồn tại của cư dân Chăm-pa.
b. Nội dung: Đọc thông tin SGK, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 2: Hoạt động kinh tế và tổ chức xã hội
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết được sự phát triển các hoạt động kinh tế chủ yếu của cư dân Chăm-pa; nhận thức được Chăm-pa là nhà nước quân chủ.
b. Nội dung: Đọc thông tin SGK, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS | ||||||||||||||||||||
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV tổ chức cho HS chơi trò chơi mảnh ghép: Các em hãy nối các điều kiện tự nhiên ở cột A với ảnh hưởng ở cột B để chỉ ra mối liên hệ giữa điều kiện tự nhiên với các hoạt động kinh tế chủ yếu ở cư dân Chăm-pa.
(Đáp án: 1 – b, g; 2 – f; 3 – a, c, e.) - GV chia lớp thành 2 nhóm và tiếp tục nêu nhiệm vụ: Khai thác Hình 3, 4, đọc mục 2 – SGK tr.88, 89 và hoàn thành Phiếu học tập số 1: + Nhóm 1: Nêu những hoạt động kinh tế chính của cư dân Chăm-pa. + Nhóm 2: Xã hội Chăm-pa được tổ chức như thế nào? Hãy vẽ sơ đồ mô tả các thành phần trong xã hội Chăm-pa và nêu nhận xét.
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi và đặt câu hỏi mở rộng: + So sánh hoạt động kinh tế của cư dân Chăm-pa và cư dân Văn Lang - Âu Lạc. + Theo em, câu thành ngữ “xa rừng, nhạt biển” có đúng với hoạt động kinh tế ở Chăm-pa không? Vì sao? - GV nêu yêu cầu: Tìm kiếm trên Google Images hình ảnh "Trầm hương", "Ngà voi", "Sừng tê giác" (các mặt hàng xuất khẩu của Chăm-pa). Chọn 1 ảnh đẹp nhất lưu về máy. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. - GV tìm kiếm hình ảnh và thảo luận về giá trị kinh tế của các sản vật. - GV theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV gọi HS đại diện đứng dậy trả lời. - Đại diện nhóm giơ màn hình điện thoại/máy tính bảng để giới thiệu hình ảnh. - GV gọi đại diện HS khác đứng dậy bổ sung, nhận xét. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới. | 2. Hoạt động kinh tế và tổ chức xã hội a. Hoạt động kinh tế * Nông nghiệp: Trồng lúa nước, chăn nuôi gia súc, gia cầm. * Thủ công nghiệp: - Sản xuất các mặt hàng thủ công: đồ gốm, trang sức, dụng cụ sản xuất. - Khai thác nguồn lợi tự nhiên: trên rừng (trầm hương, kì nam,…) và dưới biển (cá, tôm, ngọc trai,…). - Mục đích: + Phục vụ đời sống hàng ngày. + Trao đổi, buôn bán trong và ngoài nước. * Thương nghiệp: - Giỏi nghề đi biển. - Chăm-pa là trung tâm buôn bán quốc tế thời bấy giờ. - Sản phẩm buôn bán: trầm hương, kì nam, ngọc trai, ngà voi,… - Sản phẩm trao đổi: thủy tinh, mã não, gương đồng, đồ gốm men lam cô-ban,… * So sánh hoạt động kinh tế của cư dân Chăm-pa và cư dân Văn Lang - Âu Lạc: + Chăm-pa: Sự kết hợp của nghề nông nghiệp trồng lúa, nghề thủ công, nghề đi biển và giao thương hàng hải. + Văn Lang - Âu Lạc: không đa dạng bằng, chủ yếu là trồng lúa nước kết hợp với trồng rau đậu. - Câu thành ngữ “xa rừng, nhạt biển” chỉ đúng khi nói về cư dân Việt cổ ở Bắc Bộ, không đúng với Chăm-pa bởi: + Chăm-pa là một thế lực biển hùng mạnh, trung tâm buôn bán quốc tế lớn, kết nối với Trung Hoa, Ấn Độ và các nước Ả Rập. + Cư dân bản địa Chăm-pa là những người đầu tiên góp phần khai phá, xác lập chủ quyển ở vùng biển miền Trung nước ta. b. Tổ chức xã hội - Vua được đồng nhất với một vị thần, có quyền lực tối cao. - Dưới vua: tể tướng và các quan đại thần. - Dưới đại thần là các quan đứng đầu ba cấp: châu - huyện - làng. - Xã hội gồm các tầng lớp: tăng lữ, quý tộc, dân tự do và một bộ phận nhỏ nô lệ.
| 1.1.TC1a: Sử dụng công cụ tìm kiếm thông dụng để xác định và thu thập hình ảnh sản vật/kỹ thuật lịch sử theo từ khóa đơn giản. | ||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||
Hoạt động 3: Một số thành tựu văn hóa tiêu biểu
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS ghi nhớ được các thành tựu cơ bản của văn hóa Chăm-pa; giới thiệu được một số thành tựu.
b. Nội dung: Đọc thông tin SGK, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học thông qua bài tập.
b. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để hoàn thành bài tập.
c. Sản phẩm học tập: Kết quả của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Nhiệm vụ 1. Trả lời câu hỏi trắc nghiệm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm nhanh trên Quizizz hoặc Kahoot để củng cố toàn bài.
- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS làm Phiếu bài tập, trả lời nhanh một số câu hỏi trắc nghiệm tổng kết bài học.
Câu 1. Sự ra đời của nhà nước Lâm Ấp (tiền thân của Chăm-pa) vào năm 192 gắn liền với sự kiện lịch sử nào? A. Lý Bí thành lập nước Vạn Xuân. B. Cuộc nổi dậy của nhân dân huyện Tượng Lâm dưới sự lãnh đạo của Khu Liên. C. Chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền. D. Cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng. Câu 2. Điều kiện tự nhiên nào ở khu vực miền Trung Việt Nam đã thúc đẩy cư dân Chăm-pa phát triển mạnh nghề đi biển và thương mại đường biển? A. Khí hậu ôn hòa, mát mẻ quanh năm. B. Hệ thống sông ngòi dày đặc và chảy êm đềm. C. Bờ biển dài, nhiều vũng vịnh kín gió và nằm trên trục đường giao thông biển quan trọng. D. Có nhiều đồng bằng phù sa rộng lớn và màu mỡ. Câu 3. ………………………………………….. ………………………………………….. ………………………………………….. |
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS dùng thiết bị cá nhân truy cập, trả lời nhanh.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện HS lần lượt đọc đáp án đúng.
- GV chữa bài dựa trên biểu đồ kết quả.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, đọc đáp án khác (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:
| Câu hỏi | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| Đáp án | B | C | A | A | A |
- GV chuyển sang nội dung mới.
[1.1.TC1b: Thao tác thành thạo trên ứng dụng trắc nghiệm trực tuyến để hoàn thành bài tập củng cố kiến thức.
2.1.TC1a: HS lựa chọn và sử dụng công nghệ số đơn giản để tương tác trong lớp học].
Nhiệm vụ 2. Trả lời câu hỏi bài tập 1 - phần Luyện tập SGK tr.90
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi 1, 2 – SGK tr.90.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Lập bảng tóm tắt những nét chính về hoạt động kinh tế, tổ chức xã hội và thành tựu văn hóa của Chăm-pa:
| Cư dân các thời kì | Hoạt động kinh tế xã hội | Đời sống xã hội | Văn hóa – tín ngưỡng |
| Cư dân Chăm pa | Đa dạng gồm trồng lúa, nghề thủ công, đi biển, giao thương biển. | Phân hóa khá sâu sắc, gồm 3 thành phần: quý tộc, dân tộc tự do, một bộ phận nhỏ nô lệ. | Tín ngưỡng thờ các thần trong tự nhiên; sùng Đạo phật; nổi bật về kiến trúc là các tháp Chăm. |
| Cư dân Văn Lang - Âu Lạc | Chủ yếu là nông nghiệp trồng lúa nước. | Sự phân hóa chưa thực sự sâu sắc, gồm có quý tộc, nông dân làng xã và một bộ phận rất ít nô tì. | Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và các vị thần trong tự nhiên; Nổi bật về kiến trúc và kĩ thuật luyện kim. |
- GV chuyển sang nội dung mới.
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức.
b. Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để hỏi và trả lời, trao đổi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
=> [Kết nối tri thức] Giáo án Sử 6 bài 19: Vương quốc Chăm pa từ thế kỉ II đến thế kỉ X



