Giáo án NLS Mĩ thuật 7 kết nối Bài 16: Khai thác giá trị tạo hình truyền thống trong trang trí đồ vật

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 16: KHAI THÁC GIÁ TRỊ TẠO HÌNH  TRUYỀN THỐNG 
TRONG TRANG TRÍ ĐỒ VẬT
(2 tiết)

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Tìm hiểu được một số SPMT ứng dụng thời kì trung đại ở Việt Nam.
• Sử dụng tạo hình, hoa văn trên di sản mĩ thuật thời kì trung đại ở Việt Nam để trang trí một sản phẩm gia dụng.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự sáng tạo. 
• Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với giáo viên, bạn bè.

Năng lực riêng: 

• Biết về một di sản mĩ thuật có tính ứng dụng thời kì trung đại ở Việt Nam.
• Phân tích được ý tưởng thẩm mĩ của sản phẩm và khai thác được vẻ đẹp tạo hình hoa văn trang trí thời kì trung đại trong sản phẩm gia dụng.
• Hoàn thiện được sản phẩm, sẵn sàng cho việc trưng bày, triển lãm. 

Năng lực số (NLS):

• 6.2.TC1a: Sử dụng công cụ AI tạo sinh hình ảnh để gợi ý cách phối màu và sắp xếp hoa văn truyền thống trên các vật dụng hiện đại
• 1.1.TC1b: Thực hiện tìm kiếm dữ liệu hình ảnh về hoa văn thời Lý, Trần, Lê theo quy trình trên môi trường số
• 2.2.TC1a: Sử dụng nền tảng số (Padlet/Classroom) để chia sẻ và lưu trữ hồ sơ học tập số.

3. Phẩm chất

• Có ý thức bảo tồn, kế thừa và phát huy vẻ đẹp giá trị tạo hình truyền thống trong trang trí đồ vật.
• Kết nối được kiến thức về đặc trưng tạo hình của mĩ thuật Việt Nam thời kì trung đại trong thực hành, sáng tạo, trang trí đồ vật. 
• Có thêm những hiểu biết và tình cảm đối với vốn văn hóa truyền thống. 

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, KHBD.
• Một số hình ảnh, video clip liên quan đến nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam.
• Một số SPMT sử dụng hoa văn, tạo hình thời kì trung đại.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Công cụ AI (Canva Magic Media/Bing Creator), tài liệu số về hoa văn trung đại.
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SGK. 
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập (nếu cần) theo yêu cầu của GV.
• Điện thoại thông minh/máy tính bảng.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Quan sát

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết đến nghệ thuật trang trí thời kì trung đại thông qua một số di sản mĩ thuật; có ý thức về khai thác giá trị nghệ thuật tạo hình truyền thống trong trang trí đồ vật. 

b. Nội dung: Vài nét về nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam; sự cần thiết của việc khai thác nghệ thuật tạo hình truyền thống trong đời sống hiện nay. 

c. Sản phẩm học tập: Kiến thức cơ bản, đơn giản của HS về nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam. 

d. Tổ chức hoạt động:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Hoạt động 2: Thể hiện

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách sử dụng hoa văn thời kì trung đại để trang trí đồ vật; thực hiện trang trí sản phẩm gia dụng có sử dụng hoa văn thời kì trung đại. 

b. Nội dung: HS tham khảo các bước thực hiện trang trí một chậu cây; thực hiện trang trí một sản phẩm gia dụng, có sử dụng hoa văn thời kì trung đại. 

c. Sản phẩm học tập: Sản phẩm gia dụng được trang trí bởi hoa văn Việt Nam thời kì trung đại. 

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 3: Thảo luận

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức liên quan đến khai thác giá trị nghệ thuật tạo hình truyền thống trong trang trí SPMT ứng dụng; có khả năng truyền thông về nghệ thuật trang trí thời kì này. 

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thảo luận các câu hỏi gợi ý trong SGK tr.69; với việc thảo luận về các câu hỏi, HS biết được một số đặc điểm của nghệ thuật trang trí thời kì này qua sản phẩm, hoa văn tiêu biểu. 

c. Sản phẩm học tập: Kiến thức của HS về nghệ thuật trang trí của thời kì này. 

d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV hướng dẫn HS thảo luận trong nhóm về nội dung câu hỏi SGK tr.69: + Bạn đã khai thác vẻ đẹp của di sản mĩ thuật Việt Nam thời kì trung đại nào trong thực hành, sáng tạo sản phẩm mĩ thuật của mình? + Hãy nêu tên một số vật dụng tiêu biểu cho nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam. + Bạn ấn tượng với giá trị tạo hình của di sản nào trong nghệ thuật trang trí thời kì trung đại ở Việt Nam? Hãy viết một đoạn văn (khoảng 5 - 8 câu) giới thiệu về di sản này theo các gợi ý: tên vật phẩm, chất liệu, hoa văn trang trí, điểm nổi bật của trang trí trên vật phẩm,... + Bạn sẽ trưng bày sản phẩm mĩ thuật ở đâu? Sản phẩm có phù hợp với không gian trưng bày không? - GV trình chiếu cho HS tham khảo thêm một số SPMT của HS: Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thảo luận các câu hỏi gợi ý trong SGK tr.69; với việc thảo luận về các câu hỏi. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện các nhóm trả lời câu hỏi về một số đặc điểm của nghệ thuật trang trí thời kì trung đại qua sản phẩm, hoa văn tiêu biểu.  - GV mời nhóm khác nhận xét, bổ sung.  Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.

3. Thảo luận HS thảo luận nhóm theo câu hỏi gợi ý SGK. Gợi ý: Ấn vàng Sắc mệnh chi bảo là đỉnh cao của loại hình ấn chương thời Nguyễn, là tài sản vô giá của dân tộc Việt Nam, là nguồn sử liệu quan trọng ghi lại dấu ấn lịch sử gắn liền với vương triều nhà Nguyễn và lịch sử văn hóa dân tộc Việt Nam cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Ấn Sắc mệnh chi bảo được chế tạo bằng chất liệu quý (vàng 10 tuổi), kỹ thuật đúc, khắc công phu, là hiện vật độc bản, có giá trị đặc biệt trong tổng số 85 chiếc ấn của hoàng đế và vương hậu triều Nguyễn hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Ấn vàng là biểu trưng quyền lực của triều đình nhà Nguyễn, dùng để đóng trên các loại sắc phong của vương triều. Mỗi hình dấu của ấn trên văn bản được coi là một văn bản hoàn chỉnh và trung thực nhất.

3. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố, gắn kết kiến thức, kĩ năng đã học với hoạt động thiết kế một bộ trang phục; hình thành khả năng vận dụng hiệu quả kiến thức đã học trong lĩnh vực thiết kế thời trang. 

b. Nội dung: Ứng dụng kiến thức, kĩ năng đã học trong thiết kế trang phục đơn giản. 

c. Sản phẩm học tập: Bộ trang phục có sử dụng hoa văn thời trung đại để trang trí.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Nhiệm vụ 2: Chơi trò chơi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.

- GV cung cấp mã phòng thi.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:

Câu 1: Giá trị tạo hình truyền thống trong mĩ thuật Việt Nam thường được khai thác từ nguồn nào?

A. Tranh vẽ hiện đại.

B. Kiến trúc đình chùa, họa tiết thổ cẩm, điêu khắc dân gian.

C. Phim hoạt hình.

D. Tranh phong cảnh phương Tây..    

Câu 2: Đâu là đặc điểm nổi bật của họa tiết truyền thống Việt Nam?

A. Đơn giản, mang tính tả thực cao.

B. Cách điệu cao, đường nét mềm mại, mang đậm bản sắc văn hóa.

C. Sử dụng nhiều đường thẳng hình học khô cứng.

D. Chỉ sử dụng màu sắc rực rỡ, tương phản.

Câu 3: Khi khai thác giá trị truyền thống để trang trí đồ vật, bước đầu tiên cần làm là gì?

A. Phác thảo ý tưởng.

B. Chọn lọc họa tiết truyền thống phù hợp.

C. Vẽ màu.

D. Cắt giấy.

Câu 4: Họa tiết "mây cuốn" hay "lá lật" thường được tìm thấy nhiều nhất ở đâu?

A. Trong điêu khắc đình làng.

B. Trên quần áo hiện đại.

C. Trong tranh cổ động.

D. Trên các món ăn.

Câu 5: Để sản phẩm trang trí mang nét truyền thống nhưng vẫn hiện đại, ta nên làm gì?

A. Giữ nguyên màu sắc gốc.

B. Cách điệu và sắp xếp lại họa tiết theo bố cục mới.

C. Chỉ vẽ họa tiết nhỏ ở góc.

D. Chỉ sử dụng một màu duy nhất.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS sử dụng thiết bị di động truy cập, hoàn thành bài tập trong thời gian 5 phút.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.

- GV yêu cầu HS khác quan sát, nhận xét phần trình bày của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập 

- GV nhận xét, đánh giá phần trình bày của HS.

- GV kết thúc bài học.

[5.2.TC1b]: HS sử dụng công cụ số (Quizizz/Kahoot trên điện thoại) để tương tác và giải quyết nhiệm vụ kiểm tra kiến thức nhanh.

* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- HS ôn lại kiến thức đã học.

- Hoàn thành các bài tập của Bài 16, Sách bài tập Mĩ thuật 7.

- Đọc và tìm hiểu trước bài Kiểm tra, trưng bày cuối năm.