Giáo án và PPT Tiếng Việt 5 kết nối Bài 21: Dấu gạch ngang

BÀI 21: THẾ GIỚI TRONG TRANG SÁCH (3 tiết)

TIẾT 2: LUYỆN TỪ VÀ CÂU

A. KHỞI ĐỘNG

- GV đặt CH cho HS: Hãy nêu khái niệm về dấu gạch ngang?

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1. Công dụng của dấu gạch ngang

- GV mời đại diện 1 – 2 HS đọc yêu cầu của BT1 dưới đây: Dấu gạch ngang trong các câu dưới đây được dùng để làm gì? 

a. Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam – sự kiện văn hóa quan trọng đối với người yêu thích sách – được tổ chức vào ngày 21 tháng 4 hằng năm. 

b. Ha-ri Pót-tơ – bộ truyện của nhà văn Giô-an Rô-linh – có sức hấp dẫn kì lạ với nhiều trẻ em trên thế giới. 

A. Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật 

B. Đánh dấu các ý liệt kê. 

C. Nối các từ ngữ trong một liên danh. 

D. Đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích.

Kết luận:

=> Đáp án D 

2. Thực hành

- GV mời đại diện 1 – 2 HS đọc yêu cầu BT3: Dấu gạch ngang trong câu nào dưới đây dùng để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích? 

(1) Giuyn Véc-nơ – một trong những người được gọi là "cha đẻ của khoa học viễn tưởng" – rất thích du lịch tới các miền xa xôi. (2) Năm mười một tuổi, cậu định đi theo một chiếc thuyền Ấn Độ – chiếc thuyền mà cậu hi vọng sẽ căng buồm đi khắp đó đây. (3) Khi cha phản đối, cậu đã hứa:

– Từ nay, con chỉ du lịch trong tưởng tượng thôi.

(4) Nhờ những chuyến "du lịch" đó, Giuyn Véc-nơ đã viết nên nhiều truyện khoa học viễn tưởng:

– Hai vạn dặm dưới biển,

– Vòng quanh thế giới trong 80 ngày,...

(Theo Bảo Ngọc)

Kết luận:

Dấu gạch ngang trong câu 1 (Giuyn Véc-nơ – một trong những người được gọi là “cha đẻ của khoa học viễn tưởng” – rất thích du lịch tới các miền xa xôi.) và câu 2 (Năm mười một tuổi, cậu định đi theo một chiếc thuyền Ấn Độ – chiếc thuyền mà cậu hi vọng sẽ căng buồm đi khắp đó đây.) dùng để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích. Lưu ý: Những dấu gạch ngang còn lại dùng để đánh dấu lời nói trực tiếp (– Từ nay, con chỉ du lịch trong tưởng tượng thôi.) và đánh dấu ý liệt kê (– Hai vạn dặm dưới biển, – Vòng quanh thế giới trong 80 ngày,...)