Giáo án NLS Công nghệ 9 CBTP kết nối Bài 2: Lựa chọn và bảo quản thực phẩm

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV dẫn dắt HS thông qua câu hỏi Khám phá SGK tr.13: Kể tên một số loại thực phẩm mà em biết. Theo em, có những nhóm thực phẩm nào? Hãy phân chia các thực phẩm vừa kể tên vào từng nhóm thực phẩm đó.

- Dựa trên câu trả lời của HS, GV chia lớp thành 4 nhóm, tương ứng với các nội dung cần tìm hiểu như sau:

1) Nhóm thực phẩm giàu tinh bột, chất đường và chất béo;

2) Nhóm thực phẩm giàu chất đạm và chất béo;

3) Nhóm thực phẩm giàu vitamin;

4) Nhóm thực phẩm giàu chất khoáng;

- GV yêu cầu HS làm việc nhóm, làm báo cáo thuyết trình về nội dung được phân công. Sản phẩm của mỗi nhóm gồm:

+ Bảng phân công nhiệm vụ các thành viên.

+ Báo cáo về nội dung được phân công, có thể là bài trình chiếu/Poster,... sao cho thể hiện được nội dung gồm: một số loại thực phẩm cung cấp chất dinh dưỡng và các lưu ý khi lựa chọn thực phẩm.

+ Câu trả lời trong hộp chức năng Khám phá tương ứng với nội dung tìm hiểu.

- GV lưu ý HS dựa vào hiểu biết cá nhân để giới thiệu thêm về một số thực phẩm cung cấp chất dinh dưỡng, không giới hạn chỉ với những thực phẩm đã nêu trong SGK.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập

- Các nhóm bốc thăm nội dung cần tìm hiểu, phân chia nhiệm vụ: nhóm trưởng, thư kí, người thuyết trình, người soạn bài trình chiếu,...

- HS đọc nội dung mục I và quan sát hình trong SGK, kết hợp với hiểu biết cá nhân để tổng hợp kiến thức và câu trả lời câu hỏi Khám phá. Sau đó chọn phương án, chuẩn bị, thực hiện sản phẩm của nhóm mình.

- GV mời từng nhóm thuyết trình, báo cáo về nội dung tìm hiểu của nhóm mình.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- Các nhóm lần lượt trình bày nội dung được phân công tìm hiểu, các nhóm còn lại lắng nghe, rút ra nhận xét.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu các nhóm nhận xét lẫn nhau, đánh giá câu trả lời.

- GV nhận xét, bổ sung (nếu cần), đánh giá và đưa ra kết luận.

- Kết quả đánh giá dựa trên 3 tiêu chí: GV đánh giá hoạt động học tập của các nhóm, HS tự đánh giá và HS đánh giá lẫn nhau. Các đánh giá dựa trên bảng tiêu chí (Phụ lục). 

Bản báo cáo của các nhóm, tương ứng với các nhóm thực phẩm và cách lựa chọn thực phẩm

Hướng dẫn trả lời câu hỏi hộp chức năng Khám phá

(SGK tr.13): Gạo nên chọn gạo có hạt đều nhau, không lẫn hạt lép, hạt nhỏ, ít đục, ít rạn nứt, rắn chắc, săn đều, không sâu mọt, mốc, không nát và có mùi thơm đặc trưng. 

+ Gạo tẻ thường có màu hơi trắng đục, thân hạt hơi dài, hình bầu dục.

+ Gạo nếp hạt tròn suôn hai đầu, màu trắng đục, hạt gạo mềm, mát.

(SGK tr.14): a) Thịt nạc vai là miếng thịt dày, đầy đặn, vừa có mỡ, vừa có nạc, tỉ lệ mỡ và nạc cân bằng; khi cắt ngang thớ thịt thường có những vân mỡ màu trắng xen giữa thịt. Nếu muốn chọn thịt của lợn nạc, nên chọn những miếng thịt ít mỡ dính vào bì (da).

b) Thịt ba chỉ (hay còn được gọi là thịt ba rọi): là miếng thịt có phần mỡ và nạc xen kẽ, xếp lớp lên nhau. Nên chọn miếng thịt ít mỡ, mỏng vừa phải, nạc ở sát da, bì (da) mỏng, nhẫn, không có mỡ bèo nhèo.

c) Thịt mông: là miếng thịt có lớp bì, mỡ và nạc được phân tách rõ ràng; phần thịt nạc dày, không còn gân; bì (da) mỏng. Thịt ngon thường không tách rời giữa phần nạc và mỡ, nên chọn những miếng thịt có độ dày vừa phải, tươi ngon.

d) Thịt thăn (hay còn gọi là nạc thăn): là phần thịt nạc không có mỡ, thịt mềm, thở

nhỏ, màu hồng nhạt, có độ kết dính cao (déo).

(SGK tr.15): Một số loại thực phẩm giàu vitamin hay sử dụng: cà rốt, súp lơ, ổi, trứng,...

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc SGK mục II.2. Một số lưu ý khi chế biến thực phẩm, kết hợp với quan sát hình, hoạt động cá nhân để trả lời câu hỏi hộp chức năng Khám phá.

- Để định hướng cho HS, GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

1. Có thể chia thực phẩm thành hai nhóm là thực phẩm tươi sống và thực phẩm khô, bảo quản thực phẩm trong hai nhóm này khi chưa sử dụng ngay cần lưu ý như thế nào?

2. Thành phần dinh dưỡng trong thực phẩm có thể bị thay đổi bởi những yếu tố nào trong quá trình chế biến? Từ đó, hãy nêu một số lưu ý khi chế biến thực phẩm.

- GV tổ chức cho HS: Tìm kiếm video thí nghiệm hoặc mô phỏng trên Youtube về "sự hao hụt vitamin C khi nấu ở nhiệt độ cao" để trực quan hóa kiến thức và ghi nhớ sâu sắc hơn.

Gợi ý: 

https://www.youtube.com/watch?v=0cpYquf01MA

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu của GV. 

- GV quan sát quá trình làm việc của HS.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi.

Hướng dẫn trả lời câu hỏi Khám phá tr.21: 1. Các loại rau, củ, quả cần ngâm rửa kĩ; không ngâm thịt, cá sau khi cắt, thái. Nếu không chưa sử dụng ngay thì nên bảo quản lạnh hoặc đông lạnh.

2. Chú ý không đun, nấu thực phẩm trong thời gian quá dài.

- Các HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét câu trả lời của HS, thái độ làm việc của HS trong nhóm.

- GV chuẩn hóa kiến thức, sau đó cùng các nhóm kiểm tra câu trả lời trên bảng của trò chơi thi kể tên. Tính điểm giữa các nhóm.

II. CÁC BIỆN PHÁP BẢO QUẢN CHẤT DINH DƯỠNG CÓ TRONG THỰC PHẨM

2. Một số lưu ý khi chế biến thực phẩm

a) Bảo quản chất dinh dưỡng trước khi chế biến

- Thịt, cá: không ngâm rửa thịt, cả sau khi cắt, thái vì dễ làm mất các khoáng chất có trong thịt, cá. Bảo quản cẩn thận sau khi giết mổ.

- Thực phẩm tươi sống: có thể bảo quản lạnh trong thời gian ngắn và đông lạnh khi chưa cần sử dụng ngay.

- Rau, củ, quả, hạt tươi:

+ Rửa rau thật sạch, chỉ nên cắt, thái sau khi rửa, không để rau khô héo.

+ Rau, củ, quả ăn sống nên gọt vỏ trước khi ăn.

+ Nên sơ chế sạch sẽ và bảo quản lạnh trong thời gian ngắn.

- Đậu, hạt khô, gạo:

+ Đậu, hạt khô: nên để trong hộp, lọ kín.... bảo quản nơi khô ráo, mát mẻ.

+ Gạo: không vo, rửa quả kĩ vì sẽ dễ mất vitamin B₁.

b) Bảo quản chất dinh dưỡng trong khi chế biến

- Trong quá trình chế biến, thành phần dinh dưỡng có trong thực phẩm sẽ bị thay đổi phụ thuộc vào nhiệt độ, áp suất, thời gian, phương pháp nấu....

+ Đun nấu trong nước quá kĩ hoặc đun lại nhiều lần sẽ làm giảm lượng vitamin trong thực phẩm, nhất là những vitamin tan trong nước như B, C, PP.

+ Chiên rán lâu sẽ mất nhiều vitamin, nhất là vitamin tan trong chất béo như A, D, Ε, Κ.

- Những điều cần lưu ý để bảo quản chất dinh dưỡng khi chế biến:

+ Cho thực phẩm vào luộc hay nấu khi nước đã sôi.

+ Đun nấu ở nhiệt độ thích hợp với từng loại thực phẩm.

+ Khi nấu hạn chế khuấy, đảo nhiều.

+ Hạn chế hâm nóng lại thức ăn nhiều lần sau bảo quản.

PHIẾU 1. ĐÁNH GIÁ CỦA GIÁO VIÊN CHO CÁC NHÓM

Nhóm:......................... Tên thành viên:.............................................................................

PHIẾU 2. BẢNG TỰ ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH

Họ và tên:...................................................................Nhóm:...................

Ghi chú: Đánh giá mỗi tiêu chí theo thang điểm từ 1 đến 4 với điểm 4 là cao nhất, tối đa 20 điểm/5 tiêu chí. HS đánh dấu vào mức điểm hợp lí theo kết quả tự đánh giá.

PHIẾU 3. BẢNG ĐÁNH GIÁ GIỮA CÁC THÀNH VIÊN TRONG NHÓM

Nhóm:......................... 

Ghi chú: Đánh giá mỗi tiêu chí theo thang điểm từ 1 đến 5 với 5 là điểm cao nhất, tối đa 20 điểm/4 tiêu chí.