Giáo án NLS HĐTN 7 kết nối Tuần 21: Giao tiếp, ứng xử có văn hoá và tôn trọng sự khác biệt

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia nhóm và yêu cầu HS xem 4 bức tranh minh hoa trong SGK, sau đó thảo luận nhóm theo câu hỏi gợi ý: Em đồng tình hoặc không đồng tình với những hành vi giao tiếp, ứng xử nào trong các bức tranh? Vì sao?

+ Gọi đại điện các nhóm nêu ý kiến và trình bảy lời giải thích của nhóm mình. Yêu cầu HS trong lớp lắng nghe bạn trình bày và nhận xét, bố sung ý kiến.

+ HS chia sẻ những hành vi giao tiếp, ứng xử có văn hoá và tôn trọng sự khác biệt đã thực hiện.

+ Gọi một số HS nêu những điểu rút ra được qua ý kiến và phần trình bày của các bạn.

+ GV tổng hợp các ý kiến trình bày của HS.

- GV sử dụng một ứng dụng AI nhận diện cảm xúc (Emotion Recognition AI) trên điện thoại thông minh, quét qua một vài bức ảnh các nhân vật đang giao tiếp để HS dự đoán cảm xúc (vui, buồn, tức giận).

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe, chia sẻ và tiến hành hoạt động.

- HS thảo luận về các biểu hiện của hành vi có văn hóa qua nét mặt và cử chỉ.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- Đại diện HS trình bày kết quả thảo luận.

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét kết quả, kết luận: Có nhiều yếu tố tạo nên sự độc đáo của mỗi người, đó có thể là văn hoá, truyền thống, sở thích hay nãng lực cá nhân, hoàn cảnh gia đình. Do vậy, chúng ta cần tôn trọng sự khác biệt đó. NỀn tảng của hành vi thể hiện giao tiếp, ứng xử có văn hoá là: tôn trọng, không kì thị về giới tính, đân tộc, địa vị xã hội.

1. Nhận diện hành vi giao tiếp, ứng xử có văn hóa và tôn trọng sự khác biệt 

- Đồng tình với hành vi giao tiếp, ứng xử trong tranh 4 vì bạn nhỏ đã thể hiện sự thích thú, khen ngợi với trang phục truyền thống của dân tộc khác.

- Không đồng tình với hành vi giao tiếp, ứng xử trong tranh 1, 2 và 3 vì:

+ Tranh 1: các bạn nói xấu, chê bai sau lưng người khác là hành vi ứng xử thiếu văn hoá, thiếu tôn trọng đối phương.

+ Tranh 2: lập tức phủ nhận mong muốn, nguyện vọng làm nghề nấu ăn của bạn cho thấy sự thiếu tin tưởng, phân biệt về giới tính đối với nghề nghiệp.

+ Tranh 3: lời nói của bạn nhỏ thể hiện sự thiếu tôn trọng, lễ độ với người lớn tuổi hơn mình, với hoàn cảnh và nghề nghiệp của họ.

3.1: Sắm vai xử lí tình huống 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Chia lớp thành 4 nhóm và phân công: Nhóm 1 và 2 sắm vai xử lí tình huống 1, nhóm 3 và 4 sắm vai xử lí tình huống 2 trong SGK.

+ TH1: Ngày mùng 3 Tết, Hưng cùng bố mẹ và anh trai sang nhà bác Thuý chúc Tết. Ngày Tết mả nhà bác Thuý cũng không khác gì ngày thường vì không có hoa và đồ trang trí. Bác Thuý mời cả nhà ăn món chè lam nhưng Hưng nhất quyết từ chối rồi quay sang nói với anh trai: “Sao đồ như thế này mà bác ấy cũng mời khách trong ngày Tết nhỉ!”.

+ TH2: Nhà trường tỔ chức cho học sinh tham quan một tỉnh núi. Lớp của bạn Long được giao nhiệm vụ chuẩn bị phương tiện, trang phục và các tiết mục văn nghệ để giao lưu buổi tối với người dân địa phương. Bạn Huy nói: “Vùng trên này chắc người dân thích nhảy sạp, đốt lửa trại. Họ có thể không biết nhảy hip hop hay nhảy hiện đại nên chúng ta không cần chuẩn bị kĩ lưỡng đâu nhỉ?”.

- Các nhóm thảo luận, đưa ra cách xử lí và phân công sắm vai xử lí tình huống theo yêu cầu.

- Các thành viên được phân công của hai đội lần lượt lên sảm vai xử lí tình huống. HS trong lớp quan sát, theo dõi và nhận xét.

- Gọi một số HS nêu cảm nhận và những điếu rút ra qua phần sắm vai và trình bày của các nhóm.

- Bình chọn nhóm có cách xử lí tình huống tốt dựa trên các tiêu chí sau:

+ Vận dụng được kiến thức đã học để xử lí tình huống.

+ Cách xử lí tình huống hợp lí.

+ Người sắm vai xử lí tình huống điễn xuất hay, sáng tạo. 

- GV tổng hợp các ý kiến của HS.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe, chia sẻ và tiến hành hoạt động.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV gọi một HS bất kì chia sẻ kết quả hoạt động.

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.

- Các HS tiếp theo trình bày sản phẩm.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét kết quả hoạt động của HS.

- GV đánh giá, nhận xét kết quả và kết luận.

3.2: Câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm nhanh trên Quizizz hoặc Kahoot để củng cố toàn bài.

- GV gửi link cho HS làm bài để ôn tập. 

- GV nêu câu hỏi: 

Câu 1: Hành vi nào sau đây thể hiện sự tôn trọng sự khác biệt giữa các cá nhân trong môi trường học đường?

A. Nhắc lại khuyết điểm của bạn trước mặt đám đông để trêu chọc.

B. Chỉ kết bạn với những người có cùng sở thích và điều kiện gia đình.

C. Lắng nghe ý kiến của bạn dù quan điểm đó khác với suy nghĩ của mình.

D. Bắt chước giọng nói của một bạn ở vùng miền khác để làm trò vui.

Câu 2: Trong không gian mạng, hành vi nào sau đây được coi là giao tiếp có văn hóa (Netiquette)?

A. Chia sẻ thông tin cá nhân của bạn bè khi chưa được họ cho phép.

B. Đăng tải những thông tin chưa kiểm chứng để gây sự chú ý.

C. Sử dụng từ ngữ lịch sự và có căn cứ khi bình luận về bài đăng của người khác.

D. Tham gia vào các cuộc tranh cãi gay gắt và dùng lời lẽ thô tục để bảo vệ ý kiến.

Câu 3: Khi thấy một bạn trong lớp có thói quen hoặc sở thích khác lạ (ví dụ: thích đọc sách cổ thay vì chơi game), em nên làm gì để thể hiện sự tôn trọng?

A. Vận động các bạn khác cùng tẩy chay vì bạn không giống mọi người.

B. Tò mò hỏi thăm và tìm hiểu về sở thích đó của bạn với thái độ cầu thị.

C. Lờ bạn đi và coi như bạn không tồn tại trong lớp.

D. Khuyên bạn nên bỏ sở thích đó để hòa nhập với đám đông.

Câu 4: Hành vi giao tiếp nào dưới đây bộc lộ năng lực trí tuệ và vốn văn hóa của một học sinh?

A. Đổ lỗi cho hoàn cảnh khi gặp sai sót thay vì nhận trách nhiệm.

B. Biết nói lời 'Cảm ơn' khi được giúp đỡ và 'Xin lỗi' khi làm phiền người khác.

C. Luôn ngắt lời người khác để thể hiện sự hiểu biết của mình.

D. Nói năng cộc lốc với người lớn tuổi để tỏ ra mình cá tính.

Câu 5: Tại sao việc tôn trọng sự khác biệt về dân tộc, tôn giáo và địa vị xã hội lại quan trọng trong cộng đồng?

A. Vì nó giúp xây dựng một xã hội đoàn kết, công bằng và mọi người đều cảm thấy được an toàn.

B. Vì điều này giúp mình trở nên nổi tiếng hơn.

C. Chỉ để làm hài lòng người khác khi cần nhờ vả.

D. Để tránh bị thầy cô phê bình hoặc bị kỷ luật.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS chơi trò chơi theo hướng dẫn của GV.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV quan sát kết quả của HS thông qua mục tổng kết của trò chơi. 

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, đọc đáp án khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

- GV chuyển sang nội dung mới. 

3.1. Sắm vai thể hiện cách ứng xử có văn hoá và tôn trọng sự khác biệt

Xử lí tình huống:

- TH1: 

+ Khuyên Hưng không nên có thái độ mất lịch sự, thiếu tôn trọng bác Thuý và gia đình bác như vậy vì bác đã rất niềm nở, vui vẻ đón tiếp khách đến chơi nhà. 

+ Hơn nữa, bánh chè lam là đặc sản quê bác. Việc bác đem ra mời gia đình Hưng thể hiện sự hiếu khách, nhiệt tình, muốn chia sẻ đặc sản quê hương với người khác.

- TH2:

+ Khuyên Huy không nên suy nghĩ như vậy vì mỗi vùng đểu có phong tục tập quán, lối sống và thói quen khác nhau. 

+ Chúng ta nên thể hiện sự tôn trọng bằng cách chuẩn bị những nhiệm vụ được giao một cách tỉ mỉ, kĩ lưỡng nhất.

Kết luận:

Cá nhân ứng xử, giao tiếp có văn hoá không phải là xã giao bề ngoài mà cần thể hiện qua phép lịch sự, tôn trọng và hành vi đạo đức. Nền tảng của hành vi giao tiếp, ứng xử có văn hoá là không kì thị về giới tính, dân tộc, địa vị xã hội.

3.2: 

- HS tích cực tham gia trò chơi.

2.1.TC1a: HS thực hiện các tương tác được xác định rõ ràng với công nghệ số (làm bài tập online) trong lớp học.