Giáo án NLS HĐTN 9 kết nối Tuần 15: Xây dựng ngân sách cá nhân hợp lí

Nhiệm vụ 1: Chỉ ra những khoản thu, chi, tiết kiệm, cho, tặng của nhân vật trong trường hợp

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6 HS/nhóm). Cung cấp đường liên kết dẫn tới không gian đám mây chung trên nền tảng Padlet/Google Sheets.

- GV yêu cầu HS thảo luận, thực hiện nhiệm vụ: Chỉ ra những khoản thu, chi, tiết kiệm, cho, tặng của nhân vật trong trường hợp sau:

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- Các nhóm mở máy tính bảng, cùng nhau bàn bạc, nhập dữ liệu phân loại song song theo thời gian thực lên bảng số của tổ mình.

- HS thảo luận theo nhóm, đọc trường hợp và chỉ ra những khoản thu, chi, tiết kiệm, cho, tặng của nhân vật trong trường hợp.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS trong quá trình thảo luận (nếu có).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Xây dựng ngân sách cá nhân là lập một kế hoạch chi tiêu trong một khoảng thời gian nhất định dựa trên thu nhập và các chi phí. Việc xây dựng ngân sách cá nhân đem lại lợi ích cho mọi người nói chung và cho HS nói riêng. Vì việc này giúp chúng ta chi tiêu trong khả năng của mình và sử dụng khoản thu nhập của mình một cách tốt nhất.

- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo. 

1. Tìm hiểu cách xây dựng ngân sách cá nhân có tính đến các khoản thu, chi, tiết kiệm, cho, tặng

1.1. Chỉ ra những khoản thu, chi, tiết kiệm, cho, tặng của nhân vật trong trường hợp

- Khoản thu: 

+ Mỗi tháng, mẹ cho Trang 200 000 đồng.

+ Thu nhập từ việc cộng tác bán hàng trên mạng mỗi tháng được thêm 200 000 đồng.

- Khoản chi: 

+ 60% số tiền cho các nhu cầu thiết yếu như ăn sáng, uống nước.

+ 10% cho việc mua quà sinh nhật, quà tặng; 5% để làm từ thiện.

+ 5% chi cho sở thích cá nhân như đi chơi hoặc đi xem phim với bạn bè...

- Khoản tiết kiệm: 20% Trang để dành tiết kiệm.

- Khoản cho, tặng: ông bà và bố mẹ thưởng cho Trang 500 000 đồng.

2.4.TC2a: Các tổ biết cách lựa chọn và vận dụng không gian làm việc đám mây trực tuyến (Padlet) để đồng sáng tạo nội dung bài tập nhóm khoa học, thành thạo.

Nhiệm vụ 2: Thảo luận cách xây dựng ngân sách cá nhân hợp lí trong đó có tính đến các khoản thu, chi, tiết kiệm, cho, tặng

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu các nhóm: Từ bảng phân loại trên, hãy đề xuất giải pháp phân bổ dòng tiền một cách tối ưu. Thiết kế một sơ đồ/bảng tính công thức thông minh trên ứng dụng phần mềm Canva hoặc bảng tính điện tử biểu đạt quy tắc quản lý ngân sách hằng tháng của học sinh cuối cấp.

- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm, thực hiện nhiệm vụ: Thảo luận về cách xây dựng ngân sách cá nhân hợp lí trong đó có tính đến các khoản thu, chi, tiết kiệm, cho, tặng.

- Khuyến khích học sinh nhập câu lệnh (prompt) hỏi chatbot AI (Google Gemini) để tìm hiểu thêm về quy tắc phân bổ hũ tài chính 50/30/20 nổi tiếng trên thế giới để lấy ý tưởng cấu trúc bảng công thức phù hợp với học sinh lớp 9.

- GV cho HS xem thêm video:

https://www.youtube.com/watch?v=5WAL0XCm-zw

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thao tác lập câu lệnh gõ lệnh hỏi hệ thống AI, lọc lấy ý tưởng hay, mở ứng dụng thiết kế đồ họa Canva để cùng phối hợp dàn dựng sơ đồ phân bổ ngân sách kỹ thuật số của tổ.

- HS thảo luận theo nhóm, liên hệ thực tế, liên hệ bản thân để nêu cách xây dựng ngân sách cá nhân hợp lí trong đó có tính đến các khoản thu, chi, tiết kiệm, cho, tặng.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS trong quá trình thảo luận (nếu có).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm chia sẻ trước lớp về cách xây dựng ngân sách cá nhân hợp lí trong đó có tính đến các khoản thu, chi, tiết kiệm, cho, tặng. (đính kèm phía dưới Nhiệm vụ 2)

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Để xây dựng được ngân sách cá nhân hợp lí, trước hết cần xác định được các khoản thu, dự kiến các khoản chi cho nhu cầu cá nhân, cho, tặng, tiết kiệm. Sau khi đã xác định được các khoản thu, chi cần phải cân đối các khoản đó sao cho khoản chi không cao hơn khoản thu vào.

- GV chuyển sang nội dung mới.

1.2. Thảo luận cách xây dựng ngân sách cá nhân hợp lí trong đó có tính đến các khoản thu, chi, tiết kiệm, cho, tặng

- Xác định những khoản thu có thể có.

- Dự kiến những khoản cần chi cho nhu cầu cá nhân thiết yếu và cho, tặng,...

- Dự kiến số tiền tiết kiệm.

- Cân đối thu – chi.

Mô hình phân bổ ngân sách điện tử của nhóm đề xuất (Quy tắc 4 hũ tài chính học sinh):

+ Hũ 1: Chi thiết yếu học tập (50% tổng thu): Dùng cho sách vở, vé xe, đồ dùng bắt buộc hằng ngày.

+ Hũ 2: Tiết kiệm dài hạn (20% tổng thu): Khoản tiền tích lũy tích tiểu thành đại mua thiết bị máy tính phục vụ lên cấp 3 hoặc phòng thân lúc khẩn cấp.

+ Hũ 3: Cho, tặng và hướng thiện (15% tổng thu): Tiền trích ra mua quà sinh nhật bạn thân, tri ân thầy cô dịp 20/11, đóng góp phong trào thiện nguyện, kế hoạch nhỏ Đoàn phát động.

+ Hũ 4: Giải trí cá nhân (15% tổng thu): Khoản chi dành cho sở thích xem phim, ăn vặt, mua phụ kiện merchandize thần tượng K-pop nếu còn dư dả dòng tiền hằng tháng.

=> Ý nghĩa: Giúp học sinh làm chủ cuộc sống sinh hoạt hợp lý, rèn luyện phẩm chất tiết kiệm và phát triển lòng nhân ái, lòng hướng thiện sẻ chia vì lợi ích chung của cộng đồng.

3.1.TC2b: HS biết cách tự chủ vận dụng phần mềm biên tập điện tử (Canva) để cấu trúc hóa nội dung tri thức tài chính thành dạng tài nguyên thông tin bắt mắt, độc đáo.

6.2.TC2a: HS tối ưu hóa khâu thu thập tri thức khoa học kinh tế bằng chatbot AI có chọn lọc phản biện khoa học.

TRÌNH TỰ XÂY DỰNG NGÂN SÁCH CÁ NHÂN

- Bước 1. Xác định những mục (nội dung) cần có trong bản ngân sách cá nhân.

HS xác định những nội dung cần có trong một bản kế hoạch ngân sách cá nhân gồm:

khoản thu, khoản chi cho nhu cầu cá nhân, khoản cho, tặng, khoản tiết kiệm trong thời gian nhất định (1 tháng/ 3 tháng/ 6 tháng/ 1 năm).

- Bước 2. Liệt kê các khoản thu.

+ Dự kiến các khoản thu của bản thân (cha mẹ hoặc người thân cho, tiền thưởng do thành tích học tập, thu nhập do cộng tác bán hàng,...)

+ Cộng các khoản thu lại.

- Bước 3. Liệt kê các khoản chi.

Dự kiến các khoản chi cho nhu cầu cá nhân như: ăn sáng, uống nước, xem phim, nghe nhạc, đi dã ngoại cùng bạn bè, đi du lịch... Thông thường, chi cho nhu cầu cá nhân chiếm khoảng 60% - 70% tổng ngân sách.

- Bước 4. Xác định khoản cho, tặng.

+ Xác định các khoản chi cho việc mua quà tặng như: quà sinh nhật, ông bà, bố mẹ, anh chị em ruột, bạn thân,...

+ Xác định khoản chi để làm từ thiện cho những trường hợp khó khăn ở địa phương hoặc do trường, lớp phát động.

+ Dự kiến khoản cho, tặng phù hợp, tuỳ vào điều kiện cụ thể. Thông thường khoản cho, tặng chiếm khoảng 15% đến 20% tổng số ngân sách.

- Bước 5. Xác định khoản tiết kiệm.

Khoản tiết kiệm để phòng trường hợp có vấn đề xảy ra ngoài dự kiến thì có thể lấy khoản này ra để chi tiêu. Khoản tiết kiệm có thể từ 10% đến 20% tùy điều kiện cụ thể.

- Bước 6. Cân đối các khoản thu và khoản chi.

So sánh tổng số tiền của các khoản chi cho nhu cầu cá nhân, khoản cho tặng, khoản tiết kiệm với khoản thu. Nếu tổng số tiền chi, tiết kiệm, cho, tặng bằng với tổng số tiền dự kiến thu là được. Nếu tổng số tiền hai khoản thu và cho chênh nhau thì cần điều chỉnh cho phù hợp.

Bước 7. Xây dựng ngân sách cá nhân trên cơ sở kết quả thực hiện các bước trên.

Ngân sách không nên quá cứng nhắc mà có thể thay đổi linh hoạt khi hoàn cảnh thay đổi, như khi có thêm các khoản thu nhập mới từ những nguồn khác.