Giáo án NLS Công nghệ 10 TT kết nối Bài 21: Chế biến sản phẩm trồng trọt

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho HS chia sẻ suy nghĩ về công việc cụ thể mà các em đã thực hiện để chế biến một số sản phẩm trồng trọt ở gia đình. 

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: So với sản phẩm trồng trọt không chế biến, sản phẩm chế biến có đặc điểm gì khác biệt? Từ đó hướng dẫn HS trả lời được câu hỏi: Vì sao con người cần chế biến sản phẩm trồng trọt?

- GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục I trong SGK và trả lời câu hỏi: Chế biến sản phẩm trồng trọt là gì? 

- GV tổ chức cho HS thảo luận và thực hiện nhiệm vụ trong hộp Khám phá ở trang 106 của SGK: Nêu một số vai trò của việc chế biến sản phẩm trồng trọt. Cho ví dụ minh hoạ?

- GV tổ chức cho HS thảo luận thông tin trong hộp Thông tin bổ sung trang 106 SGK để mở rộng kiến thức về chế biến sản phẩm trồng trọt, đồng thời yêu cầu HS liên hệ với thực tiễn ở gia đình, địa phương.

- GV yêu cầu HS sử dụng Chatbot AI để hỏi: Tại sao phải chế biến nông sản? Cho 3 ví dụ thực tế về giá trị gia tăng sau chế biến.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc SGK, thảo luận, trả lời câu hỏi. 

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trả lời. 

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.

I. Mục đích của việc chế biến sản phẩm trồng trọt

- Chế biến sản phẩm trồng trọt là quá trình công nghệ biến đổi sản phẩm trồng trọt thành thực phẩm hoặc các dạng sản phẩm khác, phù hợp với mục đích sử dụng và thị hiếu của người tiêu dùng. 

- Mục đích:

+ Duy trì, nâng cao chất lượng, làm tăng giá trị cho sản phẩm trồng trọt. 

+ Tạo ra các sản phẩm đa dạng, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.

+ Tăng thời gian sử dụng của các sản phẩm trồng trọt và thuận lợi cho công tác bảo quản. 

+ Nâng cao thu nhập cho người trồng trọt và phục vụ cho xuất khẩu.

6.1.NC1a: Phân tích câu trả lời của AI để hiểu rõ hơn về mục đích chế biến.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục III.1, quan sát Hình 21.2 trong SGK và yêu cầu HS trả lời:  Sấy lạnh là gì? Nhiệt độ sấy lạnh thường là bao nhiêu? Nguyên lí làm khổ sản phẩm của sấy lạnh là gì? Ưu, nhược điểm của sấy lạnh?

- GV giải thích thêm cho HS hiểu vì sao sấy lạnh lại có được những ưu điểm nổi bật đó. 

- GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ trong hộp Kết nối năng lực trang 108 của SGK.

- GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục II.2, quan sát Hình 21.3 trong SGK và nêu các câu hỏi: Nguyên lí chế biến sản phẩm trồng trọt bằng công nghệ xử lí áp suất cao là gì? Ưu, nhược điểm của phương pháp này. Phương pháp này phù hợp với những loại sản phẩm nào?

 - GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ trong hộp Kết nối năng lực trang 108 của SGK.

- GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục II.3, quan sát Hình 21.4 trong SGK và nêu đặc điểm, ưu và nhược điểm của phương pháp này?

- GV cho HS sử dụng Chatbot AI để giải thích cơ chế khoa học của "Sấy lạnh" và "Chiên chân không" một cách đơn giản, dễ hiểu nhất.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc SGK, thảo luận và trả lời câu hỏi.  

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm, HS trả lời. 

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

III. Một số ứng dụng công nghệ cao trong chế biến sản phẩm trồng trọt

1. Công nghệ sấy lạnh

- Sấy lạnh  là phương pháp sây bằng tác nhân không khi rất khôn ở nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ sấy thông thường. Dải nhiệt độ sấy từ 10 °C đến 65 °C, độ ẩm không khí dưới 10%.

- Phương pháp sấy lạnh thường được ứng dụng đề chế biến sản phẩm trồng trọt, đặc biệt là các sản hoa quả. 

- Ưu điểm:

+ Sản phẩm vẫn giữ được nguyên màu sắc và mùi vị, thành phần dinh dưỡng thất thoát không đáng kể. 

+ Giữ nguyên được hình dạng của sản phẩm. 

+ Sản phẩm bảo quản được trong thời gian dài, ít chịu tác động bởi điều kiện bên ngoài.

- Nhược điểm: 

+ Chi phí đầu tư lớn.

+ Phạm vi ứng dụng hẹp, chỉ phù hợp với số ít sản phẩm trồng trọt.

2. Công nghệ xử lí bằng áp suất cao

- Công nghệ xử lí bằng áp suất cao là phương pháp chế biến sử dụng nước tính khiết ở áp suất cao và nhiệt độ khoảng từ 4 °C – 10 °C nhằm làm bất hoạt các loại vi khuẩn, virus, nấm trong sản phẩm trồng trọt; từ đó làm tăng tính năng an toàn, kéo dài thời hạn sử dụng và giữ nguyên hương vị cũng như giá trị dinh dưỡng của sản phẩm trồng trọt mà không cần các chất phụ gia, chất bảo quản hay các hoá chất.

- Ưu điểm:

+ Bảo vệ sản phẩm trồng trọt tốt hơn, không cần phải sử dụng thêm các hoá chất bảo quản.

+ Giữ được các loại vitamin, giá trị dinh dưỡng và cấu trúc sản phẩm. Giữ được độ tươi của sản phẩm, đặc biệt là hương vị.

+ Có thể làm biến đổi cấu trúc protein và làm keo hoá tinh bột, do đó giúp tiêu hoả dễ dàng hơn. 

+ Kéo dài thời gian sử dụng của sản phẩm trồng trọt

+ Tiêu thụ ít năng lượng. 

+ Tác động của áp suất đồng đều đến toàn bộ sản phẩm.

- Nhược điểm:

+ Chi phí rất cao và sản phẩm sau xử lí vẫn cần phải giữ lạnh. 

+ Hiệu quả không cao đối với các sản phẩm rau.

3. Công nghệ chiên chân không

- Chiên chân không là công nghệ chiến các sản phẩm trồng trọt trong môi trường chân không.  

- Công nghệ chiên có thể sử dụng cho hầu hết trái cây và rau, củ, quả; các sản phẩm mà công nghệ truyền thống không làm được như dứa, dâu tây, dưa chuột.

– Ưu điểm:

+ Tăng giá trị dinh dưỡng của sản phẩm trồng trọt, tăng hàm lượng chất khô và hàm lượng dầu.  

+ Tăng giá trị cảm quan của sản phẩm trồng trọt do sử dụng nhiệt độ thấp, làm tăng độ chắc và giòn, tạo màu đẹp và có mùi thơm đặc trưng, ứng dụng của nó trong chỗ khi chiến.

+ Tăng khả năng bảo quản sản phẩm trồng trọt sau để tìm hiểu thêm về công nghệ chiên chân không và những 

+ Chi phí đầu tư lớn so với các hình thức chế biến khác. biến sản phẩm trồng trọt. 

- Nhược điểm:

+ Chỉ phù hợp với quy mô chế biến lớn.

+ Chỉ phù hợp với quy mô chế biến lớn

6.1.NC1a: Phân tích được cách AI (hệ thống điều khiển tự động) hoạt động trong việc tối ưu hóa quy trình chế biến công nghệ cao.

Trường THCS:………………………………………….Lớp:…………………….

Họ và tên:……………………………………………….

PHIẾU BÀI TẬP CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT 10 – KẾT NỐI TRI THỨC

BÀI 21: CHẾ BIẾN SẢN PHẨM TRỒNG TRỌT

Khoanh vào chữ cái đặt trước câu trả lời đúng:

Câu 1: Đâu không phải là mục đích chính của việc chế biến sản phẩm trồng trọt? 

A. Duy trì và nâng cao chất lượng sản phẩm. 

B. Tạo ra các sản phẩm đa dạng đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng. 

C. Làm giảm giá trị kinh tế của sản phẩm trồng trọt. 

D. Tăng thời gian sử dụng và thuận lợi cho bảo quản.

Câu 2: Ưu điểm nổi bật của công nghệ chiên chân không là gì? 

A. Giảm hàm lượng dầu trong sản phẩm. 

B. Tăng giá trị cảm quan (độ giòn, màu đẹp) và giá trị dinh dưỡng. 

C. Chi phí đầu tư thấp. 

D. Phù hợp với quy mô hộ gia đình nhỏ lẻ.

Câu 3: Công nghệ chế biến nào giúp giữ nguyên hương vị và giá trị dinh dưỡng mà không cần chất bảo quản? 

A. Muối chua. 

B. Ngâm đường. 

C. Phơi nắng thủ công. 

D. Xử lý bằng áp suất cao.

Câu 4: Loại nông sản nào sau đây thường được chế biến bằng phương pháp sấy khô? A. Mít, chuối, khoai lang.

B. Dưa chuột, cà pháo.

C. Rau muống, rau cải. 

D. Dưa hấu, bưởi. 

Câu 5: Phương pháp muối chua thực phẩm dựa trên hoạt động của đối tượng nào? 

A. Nấm mốc. 

B. Vi sinh vật lên men. 

C. Côn trùng có lợi. 

D. Hóa chất tổng hợp.