Đáp án Lịch sử 9 cánh diều Bài 14: Việt Nam Từ Năm 1954 Đến Năm 1975
File đáp án Lịch sử 9 cánh diều Bài 14. Việt Nam Từ Năm 1954 Đến Năm 1975 Toàn bộ câu hỏi, bài tập ở trong bài học đều có đáp án. Tài liệu dạng file word, tải về dễ dàng. File đáp án này giúp kiểm tra nhanh kết quả. Chỉ có đáp án nên giúp học sinh tư duy, tránh học vẹt.
Xem: => Giáo án lịch sử 9 cánh diều
BÀI 13. VIỆT NAM TỪ NĂM 1945 ĐẾN NĂM 1954
MỞ ĐẦU
Hình 13.1 là bức ảnh chiến sĩ quyết tử Trần Thành (Nguyễn Văn Thiềng) đang ôm bom ba càng đón đánh xe tăng Pháp trên đường phố Hà Nội, được nghệ sĩ Nguyễn Bá Khoản chụp ngày 23-12-1946. Bức ảnh này đã trở thành một trong những hình ảnh tiêu biểu của quân dân Thủ đô Hà Nội trong những ngày đầu cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp.
Vậy vì sao cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp bùng nổ? Nội dung đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp và những thắng lợi tiêu biểu trên mặt trận quân sự, kinh tế, văn hoá, ngoại giao là gì? Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến ra sao?
Hướng dẫn chi tiết:
- Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp bùng nổ vào ngày 19/12/1946, sau những hành động xâm lược và tấn công của quân Pháp. Đây là cuộc kháng chiến mà nhân dân Việt Nam cầm vũ khí để bảo vệ độc lập và tự do.
- Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp có các nội dung chính sau:
- Kháng chiến toàn dân: Toàn dân tham gia kháng chiến, mỗi người dân đều trở thành một chiến sĩ, mỗi làng xã trở thành một điểm phòng thủ.
- Kháng chiến lâu dài: Chiến lược của kháng chiến nhằm đánh thắng kẻ thù có ưu thế về kinh tế và quân sự, chuyển hoá tương quan lực lượng để có lợi cho phe kháng chiến.
- Kháng chiến toàn diện: Kháng chiến trên nhiều lĩnh vực như quân sự, chính trị, kinh tế, văn hoá, ngoại giao, nhằm huy động mọi khả năng và sức mạnh của dân tộc để đánh bại kẻ thù.
- Dựa vào sức mình là chính: Kháng chiến phải dựa trên sức mạnh của mình để phát huy tối đa khả năng của quần chúng. Đồng thời, cần tìm kiếm sự đồng tình và hỗ trợ của cộng đồng quốc tế.
- Các thắng lợi tiêu biểu trên các mặt trận quân sự, kinh tế, văn hoá và ngoại giao trong cuộc kháng chiến chống Pháp bao gồm:
- Mặt trận quân sự:
- Chiến thắng ở các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16 đã đánh bại kế hoạch "đánh nhanh, thắng nhanh" của Pháp và tạo điều kiện cho cuộc kháng chiến lâu dài.
- Chiến thắng Việt Bắc thu - đông 1947 đã buộc Pháp chuyển sang chiến thuật đánh lâu dài và cơ quan đầu não kháng chiến được bảo toàn.
- Chiến thắng Biên giới đã chọc thủng "Hành lang Đông-Tây" của Pháp, mở rộng căn cứ địa cách mạng và đưa quân đội Việt Nam vào thế chủ động trên chiến trường chính Bắc Bộ.
- Chiến dịch Điện Biên Phủ đánh tan hoàn toàn kế hoạch Na-va, giảng dòn quyết định và buộc Pháp phải chấp nhận đàm phán tại Hội nghị Giơ-ne-vơ.
- Mặt trận chính trị và ngoại giao:
- Thành lập các Hội đồng Nhân dân và Uỷ ban Kháng chiến hành chính các cấp.
- Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng Cộng sản Đông Dương được triệu tập, đưa Đảng ra hoạt động công khai và đổi tên thành Đảng Lao động Việt Nam.
- Việt Minh và Hội Liên Việt hợp nhất thành Mặt trận Liên hiệp Quốc dân Việt Nam.
- Liên hiệp quốc gia Việt Nam được thành lập và được công nhận là chính phủ tạm thời của Việt Nam.
- Ngoại giao: Việt Nam đã tiến hành các hoạt động ngoại giao quốc tế, nhận được sự ủng hộ và công nhận từ nhiều nước trên thế giới.
- Mặt trận kinh tế và văn hoá:
- Mặt trận sản xuất và công nghiệp đã đóng góp quan trọng vào việc cung cấp lương thực, vũ khí, và hậu cần cho cuộc kháng chiến.
- Mặt trận văn hoá và giáo dục đã phát triển và lan tỏa ý thức cách mạng trong cộng đồng dân cư, đẩy mạnh việc giáo dục và nâng cao tri thức của người dân.
I. CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP BÙNG NỔ
Câu hỏi: Đọc thông tin, tư liệu và quan sát hình 13.2, giải thích vì sao cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược bùng nổ ngày 19-12-1946?
Hướng dẫn chi tiết:
Sau khi Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết vào năm 1946, thực dân Pháp không tuân thủ cam kết và tiếp tục thực hiện các hành động gây hấn và chống phá cách mạng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Hành động xâm lược và tấn công của quân Pháp tại các địa điểm như Hải Phòng, Lạng Sơn, Hà Nội đã khiến Ban Thường vụ Trung ương Đảng quyết định phát động cuộc kháng chiến toàn quốc.
Vào ngày 18 và 19/12/1946, Ban Thường vụ Trung ương Đảng họp và quyết định phát động cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp. Chủ tịch Hồ Chí Minh, thay mặt Trung ương Đảng và chính phủ, ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến. Từ đó, cuộc kháng chiến toàn quốc chống Pháp bùng nổ, và nhân dân Việt Nam đã cầm vũ khí để bảo vệ độc lập và tự do của đất nước.
II. ĐƯỜNG LỐI KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP CỦA ĐẢNG
Câu hỏi: Trình bày nội dung đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp của Đảng. Vì sao khẳng định cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam là chính nghĩa?
Hướng dẫn chi tiết:
+ Kháng chiến toàn dân: Toàn dân tham gia kháng chiến. Chiến tranh nhân dân sẽ tạo được thế trận cả nước cùng đánh giặc, mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi làng xã là một pháo đài.
+ Kháng chiến lâu dài: Chiến lược của chiến tranh nhân dân Việt Nam, nhằm đánh thắng kẻ địch có ưu thế về kinh tế và quân sự; chuyển hoá tương quan lực lượng theo hướng có lợi cho lực lượng kháng chiến.
+ Kháng chiến toàn diện: Kháng chiến trên các lĩnh vực: quân sự, chính trị, kinh tế, văn hoá, ngoại giao... nhằm huy động mọi khả năng, sức mạnh của dân tộc để đánh bại kẻ thù.
+ Dựa vào sức mình là chính: Kháng chiến phải dựa vào sức mình là chính để phát huy được mọi khả năng của quần chúng. Đồng thời, cần tranh thủ sự đồng tình của cộng đồng quốc tế
=> Khẳng định cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam là chính nghĩa vì:
+ Đây là cuộc chiến tranh tự vệ.
+ Nhằm chống lại cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp nhằm hoàn thành nhiệm vụ giải phóng dân tộc, từng bước thực hiện nhiệm vụ dân chủ, đem lại ruộng đất cho nhân dân.
II. NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP
Câu hỏi: Đọc thông tin, tư liệu và quan sát hình 13.4, mô tả nét chính của cuộc chiến đấu ở các đô thị phía bắc vĩ tuyến 16.
Hướng dẫn chi tiết:
Đúng, từ ngày 19/12/1946 đến tháng 2/1947, quân dân tại các đô thị ở phía bắc vĩ tuyến 16 đã tổ chức nhiều trận đánh quyết liệt chống lại quân Pháp. Các đô thị như Hà Nội, Hải Dương, Hải Phòng, Nam Định, Vĩnh, Huế, Đà Nẵng đã trở thành nơi diễn ra các trận đánh quan trọng, gây thiệt hại lớn cho quân địch.
Tại Hà Nội, quân dân Thủ đô đã tham gia gần 200 trận đánh, trong đó có những trận quyết liệt tại Bắc Bộ phủ, chợ Đồng Xuân, Nhà bưu điện và các địa điểm khác. Những trận đánh này đã góp phần tiêu diệt một phần lực lượng địch và giam chân quân Pháp trong thành phố, tạo điều kiện cho các cơ quan Đảng, Chính phủ, Mặt trận và các đoàn thể khác di chuyển về các căn cứ an toàn.
Cuộc chiến đấu tại các đô thị phía bắc vĩ tuyến 16 đã đánh bại ý đồ của quân Pháp đánh úp cơ quan lãnh đạo kháng chiến tại Hà Nội và làm thất bại kế hoạch "đánh nhanh, thắng nhanh" của Pháp. Điều này đã tạo điều kiện cho việc chuyển sang cuộc kháng chiến lâu dài trên toàn quốc.
Câu hỏi: Đọc thông tin, tư liệu và quan sát hình 13.5, mô tả nét chính của chiến dịch Việt Bắc thu – đông năm 1947.
Hướng dẫn chi tiết:
Kết thúc cuộc chiến tranh. Tuy nhiên, nhờ sự thực hiện chỉ thị của Đảng Cộng sản Việt Nam, quân dân Việt Nam đã từng bước đẩy lùi các cuộc tiến công của quân Pháp.
Quân dân Việt Nam đã giành thắng lợi ở nhiều địa điểm như Chợ Mới, Chợ Đồn, Chợ Rã, đèo Bông Lau, Đoan Hùng, Khe Lau và nhiều địa điểm khác. Đặc biệt, ngày 19/12/1947, đại bộ phận quân Pháp đã phải rút khỏi Việt Bắc. Chiến thắng của Việt Bắc thu đông 1947 đã gây thất bại hoàn toàn cho kế hoạch "đánh nhanh, thắng nhanh" của thực dân Pháp, buộc Pháp phải chuyển sang chiến lược đánh lâu dài.
Chiến thắng của Việt Bắc không chỉ đảm bảo sự bảo toàn của cơ quan lãnh đạo kháng chiến mà còn giúp bộ đội chủ lực ngày càng trưởng thành và mạnh mẽ hơn trong quá trình đấu tranh chống lại thực dân Pháp.
Câu hỏi: Đảng, Chính phủ và nhân dân Việt Nam đã làm gì để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài?
Hướng dẫn chi tiết:
Về Chính trị:
Để phù hợp với điều kiện kháng chiến, Chính phủ đã quyết định chia cả nước thành 14 khu hành chính quân sự. Điều này giúp tăng cường sự tổ chức và quản lý trong việc triển khai kháng chiến trên toàn quốc.
Các Uỷ ban Hành chính đã được chuyển đổi thành Uỷ ban Kháng chiến hành chính với nhiệm vụ chính là thực hiện kháng chiến và kiến quốc. Điều này đảm bảo sự tập trung và phối hợp hiệu quả trong hoạt động kháng chiến của các địa phương.
Hội đồng Nhân dân và Uỷ ban Kháng chiến hành chính các cấp được củng cố và kiện toàn tại nhiều địa phương. Điều này tạo điều kiện cho việc tham gia quản lý và tự quản của nhân dân, đồng thời thể hiện sự tăng cường quyền lực cơ sở trong quá trình kháng chiến.
Về Kinh tế:
Chính phủ đã ban hành các chính sách nhằm duy trì và phát triển sản xuất, đặc biệt là sản xuất lương thực. Qua khẩu hiệu "Thực túc bình cường, ăn no đánh thắng", nhằm khuyến khích sản xuất lương thực đảm bảo cung ứng thực phẩm cho lực lượng vũ trang và nhân dân.
Nga tiếp tế được thành lập nhằm thu mua, dự trữ và phân phối nhu yếu phẩm cho lực lượng vũ trang và nhân dân ở hậu phương. Nha tiếp tế không chỉ đóng vai trò phá hoại kinh tế của địch mà còn đẩy mạnh xây dựng và bảo vệ nền kinh tế dân chủ nhân dân.
Về Văn hoá, giáo dục:
Phong trào Bình dân học vụ tiếp tục được duy trì và phát triển trên toàn quốc. Phong trào này nhằm xoá nạn mù chữ trong nhân dân và tăng cường giáo dục cơ bản cho mọi tầng lớp.
Trường phổ thông các cấp vẫn tiếp tục hoạt động trong hoàn cảnh chiến tranh. Dù bị ảnh hưởng bởi tình hình kháng chiến, nhưng việc duy trì hoạt động của trường học giúp đảm bảo quyền được học tập và phát triển trí tuệ của nhân dân.
II. BƯỚC NGOẶT PHÁT TRIỂN CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1950 – 1953)
Câu hỏi: Đọc thông tin và quan sát hình 13,6, mô tả chiến dịch Biên giới thu – đông năm 1950.
Hướng dẫn chi tiết:
Vào tháng 5 năm 1949, Chính phủ Pháp đã được sự đồng ý của Mỹ để triển khai kế hoạch Rơ-ve. Kế hoạch này nhằm tăng cường phòng ngự trên Đường số 4 để cô lập căn cứ địa Việt Bắc và thiết lập "Hành lang Đông - Tây" từ Hải Phòng đến Sơn La. Trên cơ sở đó, Pháp chuẩn bị tiến công lên Việt Bắc lần thứ hai, với hi vọng nhanh chóng kết thúc chiến tranh.
Tuy nhiên, vào tháng 6 năm 1950, Đảng và Chính phủ Việt Nam đã họp và quyết định mở chiến dịch Biên giới nhằm tiêu diệt một phần lực lượng quân Pháp, khai thông biên giới Việt-Trung và củng cố, mở rộng căn cứ địa Việt Bắc.
Ngày 16 tháng 9 năm 1950, quân đội Việt Nam đã tấn công cứ điểm Đông Khê, đánh dấu sự bắt đầu của chiến dịch Biên giới. Sau hơn một tháng chiến đấu, vào ngày 22 tháng 10 năm 1950, chiến dịch đã kết thúc với chiến thắng, giải phóng một vùng biên giới Việt-Trung từ Cao Bằng đến Đình Lập (Lạng Sơn). Chiến dịch này đã chọc thủng "Hành lang Đông - Tây" của Pháp và làm thất bại kế hoạch Rơ-ve.
Với chiến thắng trong chiến dịch Biên giới, căn cứ địa cách mạng đã được mở rộng, mở đường liên lạc giữa Việt Nam với các nước xã hội chủ nghĩa và quân đội Việt Nam đã giành được thế chủ động trên chiến trường chính ở Bắc Bộ.
Câu hỏi: Đảng, Chính phủ và nhân dân Việt Nam đã làm gì để phát triển hậu phương kháng chiến về mọi mặt?
Hướng dẫn chi tiết:
Về chính trị:
Vào tháng 2 năm 1951, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng Cộng sản Đông Dương đã được triệu tập. Đại hội này đã thông qua, bổ sung và hoàn chỉnh đường lối cách mạng của Việt Nam và đồng thời quyết định đưa Đảng ra hoạt động công khai và đổi tên thành Đảng Lao động Việt Nam.
Vào tháng 3 năm 1951, Việt Minh và Hội Liên Việt đã hợp nhất thành Mặt trận Liên hiệp Quốc dân Việt Nam (gọi tắt là Mặt trận Liên Việt). Đồng thời, Liên minh nhân dân Việt-Miến-Lào cũng được thành lập nhằm tăng cường sự đoàn kết giữa ba nước Đông Dương trong cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp.
Về ngoại giao:
Từ năm 1950, Trung Quốc, Liên Xô và các nước dân chủ nhân dân đã chính thức công nhận và thiết lập quan hệ ngoại giao với Chính phủ Việt Nam. Từ đó, cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam đã nhận được sự ủng hộ và giúp đỡ từ các nước này.
Về kinh tế:
Năm 1952, Đảng và Chính phủ đã đề ra cuộc vận động tăng sản xuất và thực hiện tiết kiệm. Họ cũng ban hành các chính sách nhằm chấn chỉnh thuế khoá, xây dựng nền tài chính, ngân hàng và thương nghiệp. Năm 1953, Đảng và Chính phủ đã khuyến khích quần chúng triệt để giảm tô và tiến hành cải cách ruộng đất. Từ tháng 4 năm 1953 đến tháng 7 năm 1954, đã thực hiện 5 đợt giảm tô và 1 đợt cải cách ruộng đất ở một số xã thuộc vùng tự do.
Về văn hoá, giáo dục:
Vào tháng 7 năm 1950, Chính phủ đã đề ra chủ trương cải cách giáo dục phổ thông trong thời gian 9 năm, với mục tiêu giáo dục phục vụ kháng chiến và kiến quốc. Từ năm 1951 đến năm 1953, nền giáo dục kháng chiến đã đào tạo được 7.000 cán bộ kỹ thuật.
Vào tháng 5 năm 1952, Đại hội chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất đã được tổ chức, vinh danh thành tích trong sản xuất và chiến đấu của quân dân cả nước.
III. CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP KẾT THÚC (1953 – 1954)
Câu hỏi: Mô tả nét chính của chiến địch Điện Biên Phủ năm 1954. Thắng lợi của chiến dịch Điện Biên Phủ tác động như thế nào đến cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp?
Hướng dẫn chi tiết:
Thắng lợi của chiến dịch Điện Biên Phủ có tác động quan trọng đến cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp như sau:
- Đập tan hoàn toàn kế hoạch Na-va: Thắng lợi tại Điện Biên Phủ đã làm thất bại kế hoạch quân sự Na-va của Pháp và Mỹ. Kế hoạch này nhằm đánh tan các lực lượng Việt Minh và kết thúc chiến tranh một cách nhanh chóng trong vòng 18 tháng. Tuy nhiên, thất bại tại Điện Biên Phủ đã gây tổn thất nặng nề cho quân đội Pháp và buộc họ phải chấp nhận đàm phán.
- Giảm sức mạnh và ý chí chiến đấu của Pháp: Thắng lợi tại Điện Biên Phủ đã giáng một đòn mạnh vào sức mạnh và ý chí chiến đấu của quân đội Pháp. Nó đã gây sốc và làm mất lòng tin của lực lượng Pháp và dư luận thế giới vào khả năng của Pháp để duy trì đế quốc và chiến tranh tại Đông Dương.
- Tạo đà cho đàm phán hòa bình: Thắng lợi tại Điện Biên Phủ đã buộc Pháp phải chấp nhận đàm phán tại Hội nghị Giơ-ne-vơ. Hội nghị này đã dẫn đến việc ký kết Hiệp định Giơ-ne-vơ vào tháng 7 năm 1954, đánh dấu sự chấm dứt chiến tranh và chia cắt Đông Dương thành hai phần theo đường 17 độ vĩ Bắc.
- Tạo đà cho sự đoàn kết và ủng hộ quốc tế: Thắng lợi tại Điện Biên Phủ đã tạo ra sự đoàn kết lớn của dân tộc Việt Nam và sự ủng hộ quốc tế đối với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Nó đã làm tăng sự nhận thức về cuộc chiến của Việt Nam và tạo ra sự đồng lòng trong việc đấu tranh cho độc lập và tự do của dân tộc.
Câu hỏi: Mô tả những thắng lợi tiêu biểu về ngoại giao trong kháng chiến chống thực dân Pháp 1946-1954
Hướng dẫn chi tiết:
- Ngày 21-7-1954, Hiệp định Giơ-ne-vơ về chấm dứt chiến tranh, lập lại hoà bình ở Đông Dương chính thức được kí kết.
- Các bên tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản là độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia; thực hiện ngừng băn, lập lại hoà bình trên toàn Đông Dương; lấy vĩ tuyến 17 (Quảng Trị) làm ranh giới quân sự tạm thời; Việt Nam tiến tới thống nhất bằng cuộc tổng tuyển cử tự do, tổ chức vào năm 1956.
- Về ngoại giao, việc kí kết Hiệp định Giơ-ne-vơ đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam.
IV. NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1945 – 1954)
Câu hỏi: Nêu nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945-1954).
Hướng dẫn chi tiết:
- Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trước hết là do truyền thống yêu nước, ý chí chiến đấu cùng tinh thần đoàn kết của toàn quân và toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh với đường lối chính trị, quân sự đúng đắn, sáng tạo.
- Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi nhờ hệ thống chính quyền dân chủ nhân dân trong cả nước cùng mặt trận dân tộc thống nhất được mở rộng, lực lượng vũ trang ba thứ quân được xây dựng; đồng thời có căn cứ địa và hậu phương vững chắc đã huy động sức người, sức của cho kháng chiến.
- Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp gắn liền với tinh thần đoàn kết, liên minh chiến đấu của nhân dân Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia; sự ủng hộ, giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa và nhân dân tiến bộ trên thế giới, đặc biệt là Trung Quốc và Liên Xô.
Câu hỏi: Nêu ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945-1954).
Hướng dẫn chi tiết:
- Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp có ý nghĩa quan trọng đối với Việt Nam và phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới:
- Chấm dứt cuộc chiến tranh xâm lược và ách thống trị của thực dân Pháp trong gần một thế kỉ ở Việt Nam. Miền Bắc hoàn toàn giải phóng, chuyển sang giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội, tạo cơ sở để giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
- Giáng đòn nặng nề vào tham vọng xâm lược và nô dịch của chủ nghĩa đế quốc sau Chiến tranh thế giới thứ hai, góp phần làm tan rã hệ thống thuộc địa của Pháp; đồng thời cổ vũ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới, đặc biệt là ở châu Phi.
LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
Câu 1: Hoàn thành bảng về những thành tựu tiêu biểu trên các mặt trận quân sự, chính trị, kinh tế, văn hoá, giáo dục trong cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược (1946 – 1954) theo mẫu sau vào vở ghi.
Nội dung |
Thành tựu tiêu biểu |
Quân sự |
? |
Chính trị, ngoại giao, |
? |
Kinh tế |
? |
Văn hóa, giáo dục |
? |
Hướng dẫn chi tiết:
Nội dung |
Thành tựu tiêu biểu |
Quân sự |
- Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía bắc vĩ tuyến 16 đã đánh bại ý đồ đánh úp cơ quan đầu não kháng chiến tại Hà Nội, bước đầu làm phá sản kế hoạch “đánh nhanh, thẳng nhanh” của Pháp, tạo điều kiện cho cả nước chuyển sang kháng chiến lâu dài. - Chiến thắng Việt Bắc thu – đông 1947 đã làm thất bại hoàn toàn kế hoạch “đánh nhanh, thắng nhanh” của thực dân Pháp, buộc Pháp phải chuyển sang đánh lâu dài. Với chiến thắng Việt Bắc, cơ quan đầu não kháng chiến được bảo toàn, bộ đội chủ lực ngày càng trưởng thành. - Chiến thắng Biên giới kết thúc thắng lợi, giải phóng một vùng biên giới Việt - Trung từ Cao Bằng đến Đình Lập (Lạng Sơn), chọc thủng “Hành lang Đông – Tây” của Pháp, kế hoạch Rơ-ve bị phá sản. Căn cứ địa cách mạng được mở rộng, con đường liên lạc giữa Việt Nam với các nước xã hội chủ nghĩa được khai thông, quân đội Việt Nam giành được thế chủ động trên chiến trường chính Bắc Bộ - Tác động của Thắng lợi của chiến dịch Điện Biên Phủ đến cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp: Đập tan hoàn toàn kế hoạch Na-va; Giảng dòn quyết định vào ý chỉ xâm lược của thực dân Pháp; Buộc Pháp phải chấp nhận đàm phán tại hội nghị Giơ-ne-vơ |
Chính trị, ngoại giao, |
- Chính trị: + Thành lập các Hội đồng Nhân dân và Uỷ ban Kháng chiến hành chính các cấp + Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng Cộng sản Đông Dương được triệu tập, thông qua, bổ sung và chỉnh sửa đường lối cách mạng Đảng. Đưa Đảng ra hoạt động công khai, đổi tên thành Đảng Lao động Việt Nam. + Việt Minh và Hội Liên Việt hợp nhất thành Mặt trận Liên hiệp Quốc dân Việt Nam + Liên minh nhân dân Việt – Miên – Lào được thành lập - Ngoại giao: + Trung Quốc, Liên Xô và các nước dân chủ nhân dân đã chính thức công nhận và lần lượt đặt quan hệ ngoại giao với Chính phủ Việt Nam. + Hiệp định Giơ-ne-vơ về chấm dứt chiến tranh, lập lại hoà bình ở Đông Dương chính thức được kí kết và kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam |
Kinh tế |
- Chính phủ ban hành các chính sách để duy trì và phát triển sản xuất: sản xuất lương thực, theo khẩu hiệu “Thực túc bình cường, ăn no đánh thắng” - Thành lập Nha tiếp tế, làm nhiệm vụ thu mua, dự trữ, phân phối nhu yếu phẩm cho lực lượng vũ trang và nhân dân ở hậu phương, vừa ra sức phá hoại kinh tế của địch, vừa đẩy mạnh xây dựng và bảo vệ nền kinh tế dân chủ nhân dân. - Năm 1952, Đảng và Chính phủ đề ra cuộc vận động tăng gia sản xuất và thực hành tiết kiệm; ban hành chính sách chấn chỉnh thuế khoá, xây dựng nền tài chính, ngân hàng, thương nghiệp. |
Văn hóa, giáo dục |
- Phong trào Bình dân học vụ được duy trì và phát triển ở các địa phương trên cả nước, tiếp tục thực hiện nhiệm vụ xoá nạn mù chữ trong nhân dân. - Cải cách giáo dục phổ thông (9 năm), theo hướng giáo dục phục vụ kháng chiến và kiến quốc. |
Câu 2: Sưu tầm tư liệu và viết một đoạn ngắn (khoảng 200 từ) về một tấm gương tiêu biểu trên mặt trận quân sự trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ở địa phương em.
Hướng dẫn chi tiết:
Võ Nguyên Giáp sinh ngày 25 tháng 8 năm 1911 ở tỉnh Quảng Bình, Việt Nam. Ông là một trong những tướng quân đại tài và lãnh tụ quân sự xuất sắc của Việt Nam. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, Võ Nguyên Giáp đã đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức và lãnh đạo lực lượng Việt Minh.
Ông đã tham gia và chỉ huy nhiều chiến dịch quan trọng, góp phần quyết định vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp. Một trong những chiến công nổi bật của ông là chiến thắng tại Điện Biên Phủ vào năm 1954. Ông đã lên kế hoạch và chỉ huy chiến dịch này, đánh tan căn cứ quân sự mạnh nhất của Pháp tại Đông Dương, đẩy lực lượng Pháp phải đầu hàng và tạo đà cho việc đàm phán hòa bình tại Hội nghị Giơ-ne-vơ.
Võ Nguyên Giáp không chỉ là một tướng quân xuất sắc, mà còn là một nhà chiến lược và người lãnh đạo tài ba. Ông đã sử dụng chiến thuật dân quân, tận dụng địa hình và lợi dụng sức mạnh của nhân dân để đánh bại lực lượng quân địch mạnh hơn. Ông đã xây dựng một lực lượng quân đội đồng đều và tận dụng tối đa sự hỗ trợ và ủng hộ của dân chúng.
Sau cuộc kháng chiến chống Pháp, Võ Nguyên Giáp tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Ông đã đưa ra những chiến lược và kế hoạch chiến đấu đột phá, góp phần quan trọng vào thắng lợi của Việt Nam trong cuộc chiến tranh.
Võ Nguyên Giáp là một biểu tượng của sự kiên cường và sự hy sinh trong cuộc đấu tranh cho độc lập của Việt Nam. Ông đã trở thành một anh hùng được người dân Việt Nam và cả thế giới biết đến, và sự đóng góp của ông đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử của quốc gia.
=> Giáo án Lịch sử 9 cánh diều bài 14: Việt Nam từ năm 1954 đến năm 1975