Giáo án và PPT Tiếng Việt 5 chân trời bài 1: Luyện tập về từ đa nghĩa

BÀI 1: TRẠNG NGUYÊN NHỎ TUỔI (4 tiết)

TIẾT 3: LUYỆN TẬP VỀ TỪ ĐA NGHĨA

1. KHỞI ĐỘNG

- GV cho HS xem video dưới đây: 

https://www.youtube.com/watch?v=eBVqcTEC3zQ 

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1. Phân biệt nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ

BT1a: Đọc các câu thơ, câu văn sau và thực hiện yêu cầu:

a.Việt Nam đất nước ta ơi

Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn.

Nguyễn Đinh Thi

b. Nắng đã chiếu sáng loà cửa biển.

Anh Đức

c. Trên quảng trường Ba Đình, cả biển người, cả rừng cờ hoa hướng về lễ đài hân hoan vẫy chào Bác.

Phan Anh

Từ "biển" trong câu nào được dùng với nghĩa gốc? Từ “biển" trong câu nào được dùng với nghĩa chuyển?

Sản phẩm dự kiến:

Từ “biển” trong câu b được dùng với nghĩa gốc. 

Từ “biển” trong câu a và c được dung với nghĩa chuyển 

2. Đặt câu để phân biệt nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ

BT2: Đặt câu có từ “nhanh” với mỗi nghĩa sau: 

a. Có tốc độ, nhịp độ trên mức bình trường, trái ngược với “chậm”.

b. Tỏ ra có khả năng tiếp thu, phản ứng ngay tức khắc hoặc trong một thời gian rất ngắn

Sản phẩm dự kiến:

a. đi nhanh, chạy nhanh, tốc độ nhanh,… 

b. phản ứng nhanh, đầu óc nhanh nhạy,…

3. Sử dụng từ điển để phân biệt các nghĩa của từ

-  GV giới thiệu một số quyển từ điển cho HS tham khảo.

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Câu 1: Từ nào dưới đây có thể chuyển nghĩa được?

A. Bàn

B. Ghế

C. Tủ

D. Giường

Câu 2: Từ chân trong câu nào dưới đây được dùng với nghĩa gốc?

A. Chân núi

B. Chân thành

C. Chân tay

D. Chân bàn

Câu 3: Từ nào dưới đây không phải là từ có nghĩa chuyển của từ mắt?

A. Mắt biếc

B. Mắt na

C. Mắt lưới

D. Mắt cây

Câu 4: Từ chạy trong câu nào dưới đây được dùng với nghĩa chuyển?

A. Lớp chúng tôi tổ chức thi chạy.

B. Nam đẫ giành giải nhất trong cuộc thi chạy vừa qua.

C. Nam chạy rất nhanh.

D. Đồng hồ chạy rất đúng giờ.

Câu 5: Trong câu "Cô ấy có đôi mắt đẹp", từ "mắt" có nghĩa gì?

A. Bộ phận trên cơ thể để nhìn

B. Lỗ nhỏ trên lưới đánh cá

C. Mầm non của cây

D. Phần giữa của quả dừa

Sản phẩm dự kiến: